Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə Çin Prezidenti Si Cinpinq arasında açıq mikrofona düşən və insan orqanlarının dəyişdirilməsi yolu ilə ölümsüzlüyə nail olmaq ehtimalının müzakirə edildiyi dialoq sadəcə adi fikir mübadiləsi deyildi.VAXT.AZ “The Wall Street Journal”a istinadən xəbər verir ki, Putin son illərdə Kremlin əsas elmi prioritetlərindən birinə çevrilən və qocalma ilə mübarizəni hədəfləyən genişmiqyaslı təşəbbüsə işarə edirdi.
Putin uzunömürlülük araşdırmalarına maraq göstərən texnologiya dünyasının tanınmış simaları – Ceff Bezos, Sam Altman və Peter Til kimi şəxslərlə oxşar yanaşma nümayiş etdirsə də, Rusiyanın bu sahədəki təşəbbüsünü fərqləndirən əsas amil mövzunun dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırılması olub.
Təxminən 26 milyard dollarlıq büdcəyə malik layihə genetik modifikasiya olunmuş miniatür canlılardan üçölçülü bioprintinq texnologiyalarına, gen terapiyalarından kriogen tədqiqatlara qədər geniş istiqamətləri əhatə edir.
Rusiya hökuməti son dövrlərdə “Yeni Sağlamlığın Qorunması Texnologiyaları” təşəbbüsü çərçivəsində fəaliyyətini sürətləndirib.
Plana əsasən, hüceyrələrin qocalmasını ləngitməyi hədəfləyən genetik müalicə üsullarının hazırlanması, toxumaların bərpası texnologiyalarına investisiya yatırılması və bioloji orqanların istehsalına yönəlmiş araşdırmaların dəstəklənməsi nəzərdə tutulur.
Rusiya rəsmiləri hesab edirlər ki, bu tədqiqatlar yaxın illərdə yaşla əlaqədar xəstəliklərlə mübarizədə mühüm irəliləyişlərə səbəb ola və on minlərlə insanın həyatını xilas edə bilər.
Layihənin məqsədləri yalnız mövcud xəstəliklərin müalicəsi ilə məhdudlaşmır.
Təşəbbüsün daha iddialı hədəfləri arasında insan orqanlarının dəyişdirilməsi və ya onların bioloji alternativlərinin yaradılması vasitəsilə insan ömrünün indiyədək görünməmiş səviyyədə uzadılması da yer alır.
Açıqlanan eksperimentlər arasında insan orqanizmi ilə daha uyğun orqanlar istehsal etmək üçün genetik modifikasiya olunmuş miniatür donuzlardan istifadə edilməsi, eləcə də üçölçülü çap texnologiyaları vasitəsilə canlı toxumaların hazırlanmasına yönəlmiş araşdırmalar var.
Bu istiqamətlər bütün dünyada elmi araşdırmaların mövzusu olaraq qalsa da, Rusiyanın onları milli prioritet elan etməsi layihəyə fərqli məzmun qazandırır.
Layihənin arxasında Kremlə yaxın şəxslər də dayanır.
Onların arasında Putinin qızı, endokrinologiya və genetika sahəsində çalışan Mariya Vorontsova xüsusi yer tutur. Bundan başqa, Rusiyanın tanınmış alimlərindən, ““Kurçatov Nüvə Tədqiqatları İnstitutu”nun (KNTİ) rəhbəri Mixail Kovalçuk də qabaqcıl tibbi texnologiyaların dövlətin uzunmüddətli strategiyası ilə inteqrasiyasını müdafiə edən şəxslər sırasındadır.
Rusiyada həyata keçirilən uzunömürlülük layihəsi yalnız elmi və ya tibbi təşəbbüs kimi qiymətləndirilmir.
Layihəni dəstəkləyən bəzi ideoloji dairələr bioloji inkişafı Qərblə aparılan daha genişmiqyaslı sivilizasiya rəqabətinin bir hissəsi kimi görürlər. Bu yanaşma insanın yenidən formalaşdırıla bildiyi və həyat şəraitinin nəzarət altına alındığı gələcək təsəvvürünü də özündə ehtiva edir.
Bu diskurslarda Soyuq müharibə dövründən qalan geosiyasi narahatlıqların və texnoloji üstünlük uğrunda mübarizənin izləri də müşahidə olunur.
Diqqət mərkəzində isə Putinin özü dayanır. Rusiya lideri uzun illərdir fiziki dözümlülüyü və güclü lider obrazı ilə seçilir. Bununla yanaşı, qocalmanın təsirləri ilə bağlı narahatlıqlar da zaman-zaman gündəmə gəlir. Koronavirus pandemiyası dövründə tətbiq etdiyi sərt izolyasiya tədbirləri və xarici görünüşünə göstərdiyi həssas münasibət beynəlxalq medianın diqqət mərkəzində olub.
Güclü görünmək istəyi ilə bioloji qocalmanın qaçılmazlığı arasındakı ziddiyyət Rusiyada qocalma əleyhinə layihələrin təkcə tibbi deyil, həm də simvolik və siyasi məna daşıdığı barədə şərhlərə səbəb olur.
çap et