Dünya Səhiyyə Təşkilatının (DST) təşəbbüsü ilə hər il qeyd olunan bu gün münasibətilə siqaretdən imtinanın sağlamlığa, həyat müddətinə və maddi vəziyyətə təsiri yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, siqareti tərgitmək bir çox ciddi xəstəliklərin riskini azaltmaqla yanaşı, insan ömrünü uzadır və əhəmiyyətli maliyyə qənaəti yaradır.VAXT.AZ “Agence France-Presse”ə istinadən xəbər verir ki, siqaret çəkmək xərçəng xəstəliklərinin təxminən beşdə birinin əsas səbəbi hesab olunur. Bundan əlavə, ürək-damar xəstəlikləri, yüksək qan təzyiqi, insult və xroniki bronxit kimi problemlər də tütün istifadəsi ilə sıx əlaqələndirilir. Araşdırmalara görə, siqaret çəkən insanların infarkt keçirmə riski siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə 65% daha yüksəkdir.
Almaniyada hər il təxminən 127 min nəfər siqaretin yaratdığı sağlamlıq problemləri səbəbindən həyatını itirir. Bu ölümlərin təxminən üçdə biri tütün istifadəsinin səbəb olduğu ürək və damar xəstəlikləri ilə bağlıdır.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hazırda siqaret çəkən və ya keçmişdə bu vərdişə sahib olmuş şəxslərdə xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (KOAH), revmatoid artrit və digər ciddi xəstəliklərin riski daha yüksəkdir. Tütün məhsulları həmçinin gözlərə, dişlərə və həzm sisteminə zərər vurur, reproduktiv sağlamlığa da mənfi təsir göstərir.
Siqareti tərgitdikdən sonra orqanizmdə nə baş verir?
Alman Xərçəng Araşdırmaları Mərkəzinin məlumatına görə, son siqaret çəkildikdən cəmi üç gün sonra tənəffüs yollarının fəaliyyəti yaxşılaşmağa başlayır. Bir həftə sonra qan təzyiqi aşağı düşür və bununla əlaqədar infarkt riski azalır.
1-9 ay ərzində öskürək tutmaları, sinus tıxanıqlığı və nəfəs darlığı kimi problemlər zəifləyir. Ağciyərlər tədricən təmizlənir, infeksiyalara yoluxma ehtimalı azalır.
Siqaretdən imtinadan iki il sonra ürək-damar xəstəlikləri riski demək olar ki, heç vaxt siqaret çəkməmiş insanlarla eyni səviyyəyə enir. Beş ildən sonra isə infarkt riski tamamilə həmin səviyyəyə yaxınlaşır.
Eyni zamanda, beş ildən sonra ağız boşluğu, boğaz, qida borusu və sidik kisəsi xərçəngi riskinin təxminən yarıya qədər azaldığı qeyd olunur. İnsult riski də iki-beş il ərzində heç vaxt siqaret çəkməmiş şəxslərin göstəricilərinə yaxınlaşa bilər.
Ağciyər xərçəngi riski necə dəyişir?
Ağciyər xərçəngindən ölüm hallarının 85 faizi tütün istifadəsi ilə əlaqələndirilir. Mütəxəssislərin fikrincə, başqa heç bir xərçəng növündə yalnız siqareti tərgitməklə bu qədər çox ölümün qarşısını almaq mümkün deyil.
Siqaretdən imtinadan 10 il sonra keçmiş siqaret istifadəçisinin ağciyər xərçənginə tutulma riski, siqareti davam etdirdiyi halda qarşılaşacağı riskin təxminən yarısına enir.
Siqaret ömrü nə qədər qısaldır?
Alman Xərçəng Araşdırmaları Mərkəzinin hesablamalarına əsasən, intensiv siqaret istifadəsi insan ömrünü orta hesabla 10 il azaldır. Alman sığorta şirkətlərinin qiymətləndirmələrində isə bu göstərici 6-7 il səviyyəsində göstərilir.
Siqareti tərgitmək kökəldirmi?
Araşdırmalar göstərir ki, siqareti buraxan insanlar ilk həftələrdə orta hesabla 2-4 kilo çəki ala bilirlər. Bunun əsas səbəbi maddələr mübadiləsinin yavaşıması və qida qəbulunun artmasıdır.
Nikotin orqanizmdə maddələr mübadiləsini sürətləndirərək gündə təxminən 200 əlavə kalorinin yandırılmasına kömək edir. Eyni zamanda iştahanı azaldır. Bu səbəbdən siqaretdən imtina edən şəxslər daha çox şirniyyat və qəlyanaltılara meyl göstərə bilirlər.
Maddi baxımdan nə qədər qənaət etmək mümkündür?
“Verivox” müqayisə portalının hesablamalarına görə, gündə bir qutu siqaret çəkən şəxsin 10 il ərzində tütün məhsullarına xərclədiyi vəsait 15 min manatı keçir. Bu məbləğ 30 il ərzində 45 min manat edir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, həmin vəsait uzunmüddətli investisiyalara yönəldilsəydi, 30 il ərzində 100 min manatdan çox kapital formalaşdırmaq mümkün olardı.
Elektron siqaret çıxış yolu hesab olunurmu?
Mütəxəssislərin cavabı birmənalıdır: xeyr.
Elektron siqaretlərdəki mayelər yandırılmır, qızdırılır. Bu səbəbdən onların yaratdığı buxar adi siqaret tüstüsü ilə müqayisədə müəyyən qədər az zərərli hesab olunsa da, sağlamlıq üçün risk yaratmağa davam edir.
Avropa Həkimlər Birliyi bildirir ki, elektron siqaretlərin əksəriyyətində olan nikotin beyin inkişafına mənfi təsir göstərə və asılılıq yarada bilər. Bundan əlavə, xüsusilə uşaqlar və yeniyetmələr arasında populyar olan bu məhsulların tərkibində kanserogen maddələrin olduğu, tənəffüs sistemi və ürək-damar sağlamlığına zərər verə biləcəyi vurğulanır.
Araşdırmalara görə, gənc yaşlarda elektron siqaret istifadə edən şəxslərin sonradan adi siqaret çəkməyə başlama ehtimalı heç vaxt istifadə etməyən yaşıdları ilə müqayisədə üç dəfə daha yüksəkdir.
çap et