Dünyanın ən böyük yarımkeçirici çip istehsalçısı olan “Taiwan Semiconductor Manufacturing Company”nin (TSMC) ABŞ-a 100 milyard dollar sərmayə qoymaq qərarı Tayvanda tənqidlərə səbəb olub.

ABŞ prezidenti Donald Tramp, TSMC-nin baş icraçı direktoru C.C. O, martın 3-də Ağ Evdə Vey ilə görüşüb. Respublikaçı prezident “Dünyanın ən güclü süni intellekt çipləri məhz burada Amerikada istehsal olunacaq”, – deyərək TSMC-nin əsas investisiya planını açıqladı.

1987-ci ildə Tayvanda qurulan şirkət bu sərmayə ilə Arizona ştatında 5 ən müasir istehsal müəssisəsi inşa edəcək. Tramp sərmayə ilə bağlı “Bu, yüz milyardlarla dollar dəyərində iqtisadi fəaliyyət yaradacaq və Amerikanın süni intellekt sektorunda hökmranlığını artıracaq”, – deyib.

Bununla belə, nəhəng şirkətin investisiyası Tayvanda tənqidlərə səbəb olub. 2008-2016-cı illərdə vəzifədə olmuş Tayvanın keçmiş prezidenti Ma Ying-jeou hakim Demokratik Tərəqqi Partiyasını (DPP) “Ölkəni qorumaq hesabına TSMC-ni üçün ABŞ-a satmaqda”, – ittiham edib.

Ana müxalifətdəki Çin Milliyyətçi Partiyasından (Kuomintang – KMT) Ma martın 4-də Facebook-da “Bu, böyük bir milli təhlükəsizlik böhranıdır”, – deyib.

DPP Tayvan prezidenti Lai Çinq-te TSMC-nin ABŞ-dakı investisiya planını dəstəklədiyini açıqlayıb.

TSMC smartfonlardan süni intellektə və silahlara qədər bir çox sahədə istifadə edilən qabaqcıl mikroçiplərin 90 faizini istehsal edir. Sektor Tayvanda bir çoxları üçün potensial Çin işğalına qarşı “silikon qalxan” rolunu oynayır.

Pekin Tayvanı “vahid Çin” siyasətinin bir hissəsi kimi öz ərazisi hesab edir. Taypey hökuməti müstəqillik uğrunda mübarizə aparır.

Tayvan Çin təhlükəsinə qarşı ABŞ-ın hərbi və siyasi dəstəyinə arxalanır. 1979-cu ildə ABŞ-da qüvvəyə minmiş Tayvan Münasibətləri Aktına əsasən, Vaşinqton Tayvanı mümkün Çin hücumundan müdafiə etmək üçün Tayvanı hərbi texnika ilə təmin etməyə borcludur.

Lakin Tramp bu yaxınlarda bunun davam etməyəcəyinə işarə etmişdi. Respublikaçı lider iddia edib ki, “Apple”, “Intel” və “Nvidia” kimi nəhənglərlə işləyən TSMC ABŞ-dan çip biznesini oğurlayır. O, həmçinin keçən il seçki kampaniyası zamanı müdafiə üçün Tayvanın ABŞ-a pul ödəməli olduğunu iddia etmişdi.