Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) Maliyyə Monitorinqi Hesabatının aprel buraxılışını dərc edib. Hesabatda ABŞ-ın tətbiq etdiyi tariflərin qlobal maliyyə bazarlarında volatilliyi artırdığını, artım gözləntilərini zəiflətdiyini və iqtisadi riskləri artırdığı bildirilir. Agentlik 2025-ci ilə qədər qlobal dövlət borcunun Ümumi Daxili Məhsulun (ÜDM) 95,1 faizinə çatacağını proqnozlaşdırır.

Hesabatda qeyd edilib ki, artan qeyri-müəyyənlik və əhəmiyyətli siyasət dəyişiklikləri iqtisadi və fiskal perspektivi yenidən formalaşdırır.

Hesabatda ABŞ-ın açıqladığı geniş miqyaslı tariflər, digər ölkələrin qarşı tədbirləri və qeyri-adi səviyyədə siyasət qeyri-müəyyənliyinin dünyagörüşün pisləşməsinə və risklərin artmasına səbəb olduğu, bir çox ölkədə inflyasiya prosesinin dayandırıldığı, onsuz da zəif olan artım gözləntilərinin əhəmiyyətli dərəcədə aşağı düşdüyü qeyd edilib.

Fiskal cəbhədə bir çox ölkə artıq sıx büdcələr və artan dövlət borc yükləri ilə mübarizə aparır, eyni zamanda iqtisadi və siyasi qeyri-müəyyənliklər, əsas iqtisadiyyatlarda istiqraz gəlirlərinin artması və inkişaf etməkdə olan bazarlarda risk mükafatlarının artması, xüsusən də Avropada artan müdafiə xərcləri və xarici yardım mühitini çətinləşdirir.

Hesabatda ölkələrin ilk növbədə maliyyə strukturlarını qeyri-sabitlik mühitində nizama salması lazım olduğu vurğulanıb: “Etibarlı orta müddətli çərçivədə tədricən fiskal düzəliş borcun azaldılması, qeyri-müəyyənliklərə qarşı fiskal buferlərin yaradılması, prioritet xərclərin qarşılanması və uzunmüddətli artım perspektivlərinin yaxşılaşdırılması baxımından əksər ölkələr üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir”.

***

Hesabatda qlobal maliyyə vəziyyətinin 2024-cü ildə daha da pisləşdiyi, lakin ölkələr arasında ciddi fərqlərin olduğu və qlobal maliyyə kəsirinin bu il ÜDM-in orta hesabla 5,1 faizini təşkil edəcəyi təxmin edildiyi bildirilib.

Hesabatda qlobal dövlət borcunun ötən illə müqayisədə 1 faiz bəndi artaraq ÜDM-in 92,3 faizini təşkil etdiyi və bu artımın yüksək subsidiyalar, sosial yardımlar, digər cari xərclər və COVİD-19 pandemiyasından qalan xalis faiz xərclərinin artmasını əks etdirdiyi qeyd edilib.

Bundan əlavə, hesabatda aşağı gəlirli inkişaf etməkdə olan ölkələrin yüzdə 53-ünün və inkişaf etməkdə olan bazarların yüzdə 23-nün yüksək borc sıxıntısı riski altında və ya birbaşa borc problemində olduğu və qlobal dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 2025-ci ildə yüzdə 95,1-ə yüksəlməsi gözlənildiyi bildirilib.

Hesabatda qlobal dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin 2030-cu ildə 99,6 faiz olacağı təxmin edilir.

Hesabatda Braziliya, Çin, Fransa, Cənubi Afrika, Böyük Britaniya və ABŞ kimi böyük iqtisadiyyatların qlobal dövlət borcunun artmasının əsas mənbələri arasında olduğu və bir çox ölkədə ümumi maliyyə ehtiyaclarının yüksək səviyyədə qalacağı gözlənilir.

“Daha sərt və qeyri-sabit maliyyə şərtləri və artan iqtisadi qeyri-müəyyənlik borc səviyyəsinin daha da yüksəlməsi riskini artırır”, – hesabatda deyilir.

“Bu yüksəliş tendensiyası çox güman ki, davam edəcək və dövlət borcunun pandemiya səviyyəsini keçərək onilliyin sonuna qədər ÜDM-in 100 faizinə yaxınlaşması ehtimalı var”.