Bu gün İstanbulda baş tutacaq Rusiya-Ukrayna danışıqlarından ciddi nəticə hasil olacağı gözlənilmir. Nə Ukrayna, nə də Rusiya rəhbərliyi müharibəni dayandırmaqda maraqlı görünmür. İstanbul danışıqları meydandakı reallıqlardan daha çox Trampın ötən 4 ayda izlədiyi diplomatiyanın məhsuludur, bəllidir ki, hər iki tərəf Trampı “yola vermək” üçün masaya əyləşir.

Trampın Rusiyaya qarşı izlədiyi yumşaq diplomatiya Putini 3 il sonra ilk dəfə birbaşa danışıqlara razı salsa da, Rusiyanın Ukrayna strategiyasında ciddi dəyişiklik etməsi üçün kifayət deyil. Aydındır ki, Putin realist bir siyasətçidir və addımlarını güc faktoruna görə müəyyən edir. Tramp isə hələ ki, Rusiyaya qarşı diş göstərməyib. Trampın ən ciddi təhdidi neft qiymətlərinin ucuzlaşmasıdır ki, hazırkı qiymətlər də Putini dayanmağa məcbur edəcək səviyyədə deyil.

Digər tərəfdən, ötən 4 ayda Tramp və komandası çox da etibarlı bir reputasiya qazanmayıb. Trampın eniş-çıxışları, ani manevrləri, tələskənliyi onunla masaya oturaraq, uzunmüddətli və köklü razılaşmalar əldə etməyin effektivliyi barədə şübhələr yaradır. Məncə, bir çox liderlər Trampa və öndəri olduğu MAGA hərəkatına müvəqqəti xarakterli bir dövr kimi baxırlar. Fikrimcə, Tramp ilə Netanyahu arasındakı son anlaşmazlıq da bundan qaynaqlanır. Rusiya kimi, İsrail rəhbərliyi də uzunmüddətli strategiyanı Trampın dəyişkən istəklərinə görə tənzimləmək istəmir.

Yəqin ki, Putin Ukrayna strategiyasını hərbi imkanlar, maliyyə resursları, daxili vəziyyət, ABŞ-ın mövqeyi və Çin ilə münasibətlərin nəzərə alındığı mürəkkəb kombinasiya əsasında müəyyənləşdirir. Amma daha vacib olan bir məqam da var. İddialara görə, Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov Ukraynaya hücum edilməsinin səbəbini soruşan bir rus oliqarxına bu cavabı verib: “Putinin Kremldə üç məsləhətçisi var: İvan Qroznı, Böyük Pyotr və Böyük Yekaterina”. Şübhə etmirəm ki, Putin Ukraynadakı hərbi kampaniyasını rus tarixində xüsusilə xatırlanacaq bir nəticə ilə yekunlaşdırmaq istəyir. Amma hələ ki, Ukraynada “Böyük Putin”i tarixə həkk edəcək bir mənzərə yaranmayıb…