Trampın ikinci dövrünün başlaması ilə ABŞ-Çin rəqabəti yeni bir ölçü qazandı. Bu rəqabət Yunanıstan limanlarında da öz təsirini göstərməkdədir.

Prezident Donald Trampın ABŞ-da ikinci müddətinin başlaması ilə ABŞ-ın xarici siyasəti və iqtisadi siyasətləri də yenidən formalaşdırılır. Qonşu Yunanıstan mətbuatının verdiyi məlumata görə, Tramp 2024-cü ilin dekabrında, seçkidən bir ay sonra, ABŞ-ın Yunanıstandakı səfiri vəzifəsinə namizədliyini irəli sürərkən, Kimberli Quilfoyle əsas vəzifə verməyi düşünürdü. Bu missiya Çinin bölgədəki təsirini azaltmaq idi. Bunun bir yolu Yunan limanlarına nəzarət etmək idi.

“Kathimerini” qəzetinin “ABŞ-ın gözü Yunanıstan limanlarında” başlıqlı xəbərinə görə, ABŞ-ın Yunanıstandakı yeni səfirinə Çinin Pirey də daxil olmaqla bölgədəki təsirini azaltmaq tapşırılıb. Hesabatda Çinin bölgədəki təsirini azaltmaq strategiyasının mühüm hissəsinin Yunanıstan limanlarına nəzarəti ələ keçirmək olduğu bildirilib.

***

Qəzetin yazdığına görə, ABŞ-ın Saloniki limanına nəzarəti ələ keçirmək istədiyi məlumdur. Hesabatda deyilir ki, limanın Mərkəzi Avropaya yaxınlığı Trampın “Çinlə mübarizədə onun seçilmiş tərəfdaşı” kimi Hindistanın ticarət siyasətini dəstəkləmək üçün “Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa Dəhlizi (IMEC)” yaratmaq məqsədlərinə “tam uyğun gəlir”.

“Pireyin həm sərnişin sayına, həm də konteyner daşımalarına görə Aralıq dənizi və Yunanıstanın ən böyük limanı olduğunu bildirən xəbərə görə, ABŞ uzun müddətdir Pirey limanının Çinə məxsus olmasından şübhələnir. Bu çərçivədə ABŞ da Çinin dövlət gəmiçilik və logistika xidmətləri şirkəti “COSCO”nun fəaliyyətini yaxından izləyir. Bu başa düşülən böyük bir iş olsa da, ABŞ Yunanıstandan Pireyi tərk etməsi üçün “COSCO”ya təzyiq göstərməsini istəyir”, – “Kathimerini” şərh edib.

***

Kiriakos Mitsotakis hökuməti hazırda ABŞ-ın tələblərini yerinə yetirməyə hazır görünür. Bu tələblərdən bəziləri Yunanıstanın da üzvü olduğu Avropa Birliyi (AB) tərəfindən də ortaqdır. Müvafiq olaraq, Yunanıstan hökuməti üç ay əvvəl Çin hərbi gəmilərinin Yunanıstan limanlarını ziyarət etmək və yanma tələbini rədd etmişdi.

Fransanın CMA şirkətlər qrupu Salonikinin əsas səhmdarı İvan Savvidisin səhmlərini almaqda maraqlı idi, lakin tələb olunan qiymət “həddindən artıq” hesab edilmişdi.

Xəbərə görə, Hindistan IMEC layihəsi çərçivəsində Dədəağaç limanına da maraq göstərib. Xəbərdə Yunanıstanın da belə bir addımı alqışlaya biləcəyi, ABŞ administrasiyasının Ukraynaya silah axını və NATO qüvvələrinin Şərqi Avropaya yerləşdirilməsi çərçivəsində Dədəağaçdan istifadə etmək marağının xeyli “soyuduğu” bildirilib.

Xəbərə görə, Mitsotakis ilə Hindistanın baş naziri Narendra Modi arasında 2023-cü ilin avqust və 2024-cü ilin fevral aylarında keçirilən görüşlərin gündəmində IMEC də var idi. Fransa da öz Marsel limanı vasitəsilə IMEC-ə dəstək verməkdə Yunanıstanın mümkün tərəfdaşı kimi nəzərdən keçirilir. Digər tərəfdən İtaliya, alternativ olaraq üç cənub limanını təklif etməklə Hindistanın diqqətini çəkmək üçün rəqabət aparır.