ABŞ Prezidenti Donald Tramp mayın 14-də Çinə iki günlük rəsmi səfər edir. Çin lideri Si Cinpinq ilə keçiriləcək görüş təkcə Vaşinqton və Pekin arasındakı münasibətlər baxımından deyil, həm də qlobal iqtisadiyyat və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün həlledici hesab olunur.

VAXT.AZ xəbər verir ki, ABŞ və Çin dünyanın iki ən böyük iqtisadi gücüdür. Buna görə də iki lider arasında aparılacaq danışıqların nəticəsi ticarət müharibəsinin taleyinə, Tayvan böhranına, İran ətrafındakı gərginliyə və Ukrayna müharibəsinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Tramp üçün bu səfərin daxili siyasi əhəmiyyəti də böyükdür. Noyabrda keçiriləcək Konqres seçkiləri öncəsi ABŞ prezidenti seçicilərə həm iqtisadi, həm də xarici siyasətdə real nəticələr göstərmək istəyir. Pekindən əldə olunacaq istənilən razılaşma Trampın siyasi mövqeyini gücləndirə bilər.

Çin üçün isə əsas məsələ Tayvandır. Pekin adanı öz ərazisinin ayrılmaz hissəsi hesab edir və ABŞ-nin Tayvana silah satışını münasibətlərdə ən ciddi problem kimi görür. Tayvanın yaxın illərdə ABŞ-dən on milyardlarla dollar dəyərində silah almaq planı Çinin narahatlığını daha da artırıb.

Pekin Trampdan Tayvan məsələsində daha ehtiyatlı mövqe gözləyir. Əvəzində Çin Vaşinqtona ticarət sahəsində müəyyən güzəştlər edə bilər.

Danışıqların digər əsas mövzularından biri ticarət müharibəsi olacaq. ABŞ-nin tətbiq etdiyi yüksək gömrük rüsumlarına baxmayaraq, Çin 2025-ci ildə ABŞ ilə ticarətdə 202 milyard dollar həcmində müsbət saldo əldə edib. Vaşinqton Çin bazarının Amerika məhsulları üçün daha geniş açılmasını istəyir.

Çin isə ABŞ-dən süni intellekt və yüksək texnologiyalar üçün vacib olan yarımkeçiricilərə tətbiq edilən ixrac məhdudiyyətlərinin yumşaldılmasını tələb edir. Bu səbəbdən ekspertlər tərəflərin qismən ticarət razılaşması əldə edə biləcəyini istisna etmirlər.

Görüşdə İran və Ukrayna məsələlərinin də müzakirə olunacağı gözlənilir. ABŞ hesab edir ki, Çin həm Tehran, həm də Moskva üzərində ciddi təsir imkanlarına malikdir və bu təsirdən regional münaqişələrin həlli üçün istifadə edə bilər.

Pekin rəsmi olaraq neytral mövqe nümayiş etdirsə də, onun İran və Rusiya ilə sıx təmasları Vaşinqton üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Analitiklərin fikrincə, Pekin sammitindən tammiqyaslı “böyük anlaşma” çıxması çətin olsa da, ticarət müharibəsində yumşalma, Tayvan ətrafında gərginliyin azaldılması və geosiyasi məsələlər üzrə koordinasiya istiqamətində mühüm nəticələr mümkündür.

Beləliklə, Tramp-Si görüşü 2026-cı ilin ən vacib diplomatik hadisələrindən biri hesab olunur. Pekində veriləcək qərarlar yalnız ABŞ və Çin üçün deyil, bütün dünya üçün strateji nəticələr doğura bilər.