Çin öz hüdudlarından kənarda okean kəşfiyyatının əhatə dairəsini sürətlə genişləndirir. “The Wall Street Journal” xəbər verir ki, Çin dəniz dibinin xəritəsini çıxarmaq üçün Hind okeanına qədər mülki gəmilərdə uzunmüddətli tədqiqat missiyalarına başlayıb.

Qeyd edilir ki, bu məlumatlar bir çox müxtəlif sahələrdə, o cümlədən yeni inkişaf edən dərin dəniz mədənlərində istifadə edilə bilər.

Dəniz dibinin təfərrüatlı skan edilməsinin dəniz minalarının görünməsi və sonarların dəqiq işləməsi haqqında məlumat verə biləcəyi vurğulanır.

Eynilə, dənizin dibində səsin hərəkətinin öyrənilməsi sualtı qayıqların daha yaxşı gizlədilməsinə imkan verəcək qabaqcıl texnologiyaların inkişafında mühüm rol oynaya bilər.

Vaşinqtonda yerləşən Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzi (CSIS) Çindəki qurumlar, hüquq-mühafizə orqanları və universitetlər tərəfindən idarə olunan 64 tədqiqat və araşdırma gəmisi üzərində araşdırma aparıb.

Tədqiqat iddia edir ki, gəmilərin ən azı 80 faizi “Pekinin geosiyasi məqsədlərinə nail olmaq” məqsədi ilə işləyir və onlardan bəziləri hərbi limanlarda dayanır.

CSIS tədqiqatçısı Metyu Funaiole iddiaları, “Məlumatların Çin ordusu üçün dəyəri varsa və onlar bunu əldə etmək istəyirlərsə, edərlər”, – şərh edib.

Hindistanın şikayətlərindən sonra Şri-Lanka xarici tədqiqat gəmilərinin öz sularına daxil olmasını qadağan etmişdi, lakin qərarın müddəti 2024-cü ilin dekabrında başa çatdı. Belə bir qərarın yenidən qüvvəyə minib-keçirilməyəcəyi hələlik bəlli deyil.

Hindistan donanması da 2019-cu ildə Çin tədqiqat gəmisini qovdu. Lakin keçən il Çinin ən qabaqcıl tədqiqat gəmilərindən ikisi, “Xiang Yang Hong 01” və daha yeni “Dong Fang Hong 3” Hind okeanının şərqində geniş ərazilərin müxtəlif skanları həyata keçirib.

Hindistan və Şri-Lanka ilə yanaşı, Yaponiya, ABŞ və Yeni Zelandiya da Çinin tədqiqat fəaliyyətindən narahat olduqlarını bildiriblər. Bununla belə, Pekin administrasiyası bildirir ki, onun dəniz tədqiqatları Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dəniz Hüququ Konvensiyasına tam uyğundur.