Avropada ABŞ məhsullarının boykot edilməsi çağırışları siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik əsaslı reaksiyalarla birləşir. Ekspertlər bunun iqtisadi təsirini müzakirə edirlər.

Avropadakı bir çox istehlakçı son hadisələrdən sonra Amerika məhsullarına münasibətini şübhə altına almağa başlayıb. ABŞ-ın Avropaya yönəlik gömrük siyasəti, Trampın yenidən siyasi hakimiyyəti ələ keçirmə ehtimalı və Vaşinqtonun Ukrayna böhranı ilə bağlı mövqeyi “Heinz”, “Coca-Cola” və “McDonald's” kimi Amerika brendlərini boykot çağırışlarına səbəb oldu.

İndi bu reaksiyalara təkcə solçular deyil, transatlantik münasibətləri müdafiə edənlər də qoşulur. Nürnberqdə yaşayan və “Avropa Təhlükəsizliyi Alyansı”nın yaradıcılarından biri olan politoloq Andrey Novak ABŞ-da işləyib və Rusiyaya qarşı sərt mövqeyi ilə seçilib. Lakin o, bu nəhəng şirkətlərin indi iqtisadi cəhətdən zərər çəkməli olduğunu da iddia edir: “Heinz, Coca-Cola və ya McDonald's kimi şirkətlər əziyyət çəkməlidir”.

Novak qida və içkilərlə məhdudlaşmayan boykot yanaşmasını təklif edir. O, ABŞ-dan alınan proqram və xidmətlərdən daha çox Avropa alternativlərinə doğru keçidi tələb edir. Axtarış mühərriki kimi “Startpage” (Hollandiya) və ya “Qwant” (Alman-Fransa tərəfdaşlığı), brauzer kimi isə Norveçdə yerləşən “Vivaldi” tövsiyə olunur.

Novakın təşəbbüsü e-poçt xidmətlərindən tərcümə proqramlarına, naviqasiyadan söhbət proqramlarına qədər ABŞ-da yerləşən bir çox rəqəmsal xidmətlərin Avropa versiyalarını özündə birləşdirən bələdçi kitabça yaratdı. Novak şəxsi məlumatların ABŞ kəşfiyyatı üçün qanuni əlçatanlığına da işarə edərək dedi: “Əvvəllər bu, ruslarla müqayisədə daha az narahatlıq doğururdu, lakin indi buna əmin ola bilmərik”.

İqtisadçı Daniel Stelter emosional səbəblərə görə başlanan boykotların iqtisadi məna kəsb etmədiyini deyir. “İstehlakçı hansına üstünlük verirsə onu almalıdır. Boykot emosional baxımdan başa düşülən, lakin iqtisadi cəhətdən faydasızdır”, – Stelter deyib.

Novak hətta Amerika seriallarına baxmaq istəyənlərə belə məsləhətlər verir: “Netflix kimi platformalardan illik deyil, aylıq abunə ilə istifadə edin və məzmuna toplu şəkildə baxın. Hətta bu onlara zərər verəcək”.

İstehlakçı seçimləri yalnız rəqəmsal məhsullarla məhdudlaşmır. Xəbərlərdə “Tesla” avtomobillərinin boykot edilməsi və Alman “Adidas” əvəzinə Almaniya milli futbol komandasının forma sponsoru kimi ABŞ-ın “Nike”nin tənqidi də diqqət çəkir.