Ölkəmizdə “Gürcüstanı tam işğal edək” deyə bir sorğu keçirsəniz, əminəm ki, 99 faiz “yox” cavabı verər.

Zəngəzur, Göyçə kimi Qərbi Azərbaycan ərazilərini istəyənlər isə çoxdur – bu da başa düşüləndir. Əsli oradan olan, ora həsrət qalan milyonlarla vətəndaş var. Amma bizə tarixi, mədəni və etnik baxımdan bağlı olmayan ərazilərin işğalını dəstəkləyən tapmaq çətindir.

Güney Azərbaycanın birləşməsini istəyənlər də çoxdur – bu, milli birlik ideyasıdır. Amma məsələn, Əfqanıstan kimi coğrafiyalara sahib çıxmaq istəyi bizdə yoxdur. Halbuki həmin torpaqlar bir zamanlar Səfəvi dövlətinə daxil idi.

Bu da onu göstərir ki, xalqımızın əksəriyyəti münaqişə yox, sülh və rifah istəyir. Avropa modeli, hüququn üstünlüyü və sabitlik – istiqamət budur. Xalqımızın getdiyi yol çox ləng, çətin olsa da məqsəd doğrudur. Nə zamansa gedib hədəfinə çatacaq.

Türkiyədə isə vəziyyət fərqlidir. Xalqın böyük hissəsi Osmanlı ideyasını dəstəkləyir. Bu isə faktiki olaraq Əlcəzair, Misir, İsrail, Balkanlar, Ərəbistan kimi ərazilərin işğalını arzulamaq deməkdir. Bu, sadəcə istək yox, bəzən tələblə ifadə olunur və milyonlarla insan bu fikirdədir.

Əgər Mosul, Türkmən dağı kimi türk əhalisi olan bölgələrlə birləşmək istəyi olsa, bunu anlayışla qarşılamaq olar. Bunlar Sudan terrorçuları ilə eyni ölkədə yaşamağı arzulayırlar. Liviyadakı insan alverçiləri, baş kəsənlər Türkiyə bayrağı qaldıranda sevinirlərki, Osmanlı qurulacaq.

Bütün bunlar göstərir ki, Türkiyə cəmiyyətində tarixi keçmişlə bağlı ciddi təfəkkür problemi var. İmperial romantizmi hələ də bir çoxlarının siyasi baxışını formalaşdırır. Bu romantik “Osmanlı nostaljisi” Türkiyəni inkişafdan saxlayır. Xalqın çox hissəsi çağdaş problemləri həll etmək əvəzinə, tarixdə ilişib qalır.

Tarixlə qürur duymaq başqa şeydir, tarixin yükünü daşımaq – tamam başqa.