vaxtlı-vaxtında oxuyun! Şənbə, 18 avqust 2018
ABŞ dolları 1 USD = 1.7000 AZN
Avro 1 EUR = 1.9343 AZN
Rusiya rublu 1 RUB = 0.0254 AZN
İngilis funt sterlinqi 1 GBP = 2.1630 AZN
Türk lirəsi 1 TRY = 0.2909 AZN
Üzeyir bəy Hacıbəyov (1885 - 1948)

«Əgər asudəlik istəyirsənsə, vaxtını hədər yerə itirmə»

Üzeyir bəy Hacıbəyov (1885 - 1948)
MÜƏLLİF  
20:18 | 27 sentyabr 2013 | Cümə Məqaləyə 1449 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

«Amerika əxlaqına düzəliş»

Aqşin YENİSEY

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ

Müasirlərimizdən biri həmişə deyir ki, biz azərbaycanlıların evində mütləq həmişə öz-özünə danışan, çalıb-oxuyan bir televizor olmalıdır, yoxsa milliliyimizə xələl gələr. Bir dostumun arvadı isə etiraf edir ki, televizor onun ikinci həyat yoldaşıdır.

Fikir vermişəm, qadınlar bu “cahan mülkünü” daha çox qulaqları ilə hiss etdikləri üçün televizor məişətdə onlardan ötrü bir qulaq yoldaşı kimidir. Dəxli yoxdur ekranda nə danışırlar, nə göstərirlər, təki soğan soyanda, mürəbbə qabını icazəsiz götürüb ağız-burnunu, üst-başını “al-qana” qərq etmiş uşağı şapalaqlayanda, içib, evə xəkəndaz almağı unutmuş ərin qarasına deyinəndə böyür-başında nəsə öz-özünə danışsın. Qadının heç vecinə də deyil televizorda danışan Ərdoğandır, yoxsa İbrahim Borçalı; kim olur olsun, təki susmasın, bir ucdan üyüdüb-töksün. 
Allah ölənlərimizə rəhmət eləsin, mənim nənəm televizorda ən çox dünyanın siyasi liderlərinə tamaşa edirdi, arvadın quşu ən çox Yasir Ərafata qonmuşdu. Yetmiş yaşında fanatı idi Fələstin liderinin. “Ərafat” deyə-deyə də canını tapşırdı. Özü də gözlərinə mirvari suyu gəldiyi üçün televizora ən iri çaplı eynəklə də baxa bilmirdi. Uşaqlar hardansa ona böyüdücü şüşə tapıb vermişdilər, hansı ki, bu şüşəni səyyahlar günəşə tutaraq ocaq qalamaq üçün istifadə edirlər. Arvadın bu şüşəsinin arxasından baxanda bütün dünya əyri-üyrü görünürdü. Bəlkə də, elə buna görə qarı ömrünün son illərində dünyanın əyriliyindən şikayətlənirdi. 
Guya, onların dövründə dünya daha düz imiş, halbuki nənəmin gəncliyi İkinci Dünya müharibəsi dövrünə düşmüşdü və bir dənə Adolf adlı bığlı xiyar xalqları köhnə dəmiryol vaqonlarına doldurub diri-diri yandırırdı. 
Televizordan söz salmağıma səbəb indi aşağıda ərz edəcəyim mənzərədir. Bu yaxınlarda kəndimizin ən qoca kişisi Buludxanın – kəndi yazmaq üçün bu kişi mənə göydəndüşmə bir xəzinədir – evinə baş çəkdim. Qürub vaxtı eyvanda televizorun düz qənşərində tək-tənha oturub bizim dilə pis tərcümə olunmuş sarsaq bir Amerika filminə baxırdı. Baxırdı deyəndə ki, baxmırdı, qulaq asırdı, çünki gözlərinə qara su gəlib. Salam verib lal-dinməz yanında oturdum, üzümə baxsa da tanımadı, həm də artıq bunun bir mənası da qalmamışdı onun üçün. Qulaqları ağır eşitdiyi üçün televizorun səsini xeyli qaldırmışdı. 
Əyalət həkimlərinin düzəltdiyi və qulaqlarının ardına arvad corabının rezini ilə keçirdiyi eynəyini ekrana zilləmişdi, çuxura düşmüş gözləri eynəyin şüşələrindən xeyli geridə idi. Filmin məzmunu beləydi ki, qadın ərini ataraq aşnası ilə qaçır və bir müddətdən sonra aşnası başqa qadına qoşulub qaçdığı üçün evə qayıdıb doğma ərindən əfv olunmasını diləyir, bir sözlə, gündə gördüyümüz, eşitdiyimiz kişi-qadın dedi-qodusu. Eynən Fələstin peyğəmbəri Lutun başına gələnlər; axı onun da arvadı peyğəmbəri atıb, öz ərinin dininə inanmayanlara qoşulub qaçmışdı və dini rəvayətə görə, guya, Qiyamət günü bu qadının dərisi Əshafi-Kəhf mağarasında gənclərlə bərabər üç yüz il yuxuya getmiş itin dərisi ilə dəyişdiriləcək. 
Nəsə, mən qocanın yanında oturanda filmdəki qadın ərindən üzr istəyirdi. Maraqlısı bu idi ki, qoca filmdəki kişinin və qadının hər sözündən sonra Amerikalı rejissorun və ssenaristin işinə kəndəki əyri evinin eyvanından öz əlavələrini edirdi. İndi istəyirəm sizə bu üçlüyün, bir tamaşaçının, yəni Buludxanın və iki personajın dialoqunu yazım. Ancaq Buludxanın ləhcəsini dəyişmədən.
Qadın: Cek, əzizim, mən bundan sonra səni dünyanın heç bir kişisinə dəyişməyəcəyəm.
Buludxan: Allah, yandır da yava zənəni.
Kişi: Cerri, sən dünyanın bütün kişiləri ilə görüşsən də, bu, mənim sənə olan sevgimi əskiltməyəcək.
Buludxan: mazar ye də belə kişini.
Qadın: Cek, bilirəm ki, çətindir, sən həmişə mənim uşağıma baxanda əzab çəkəcəksən, axı onun atası başqasıdır, düzdür, Cek?
Buludxan: Guya, Cekin öz dədəsi özünün idi ki? O da Allah bilir, kimin dədəsi idi.
Kişi: Yox Cerri, onu öz balam kimi böyüdəcəyəm, təki, sən mənim yanımda ol, məni atıb getmə.
Buludxan: Day getməyə yer qalıb ki, ölüb-ərimey hələ bir danışey də...
Qadın: Cek, zəhmət olmasa, mənə bir qədəh şərab süz, səninlə olmaq necə də xoşdur.
Buludxan: Ay Buludxan, ay Buludxan, hardasan? Çəkərdim belə arvada qırmancı beli uzunu, çığırtısı kəndi götürərdi.
Kişi: Söz ver, Cerri, söz ver ki, birdə məni atıb getməyəcəksən.
Buludxan: Ceki də qoyasan elə zayvağ-zayvağ yanşaya. Bağla o qancığı atın quyruğuna, sürü kənd boyu, deyim, hə...
Beləcə, saatyarımlıq film boyunca Buludxan ağır eşitdiyi, güclə gördüyü Amerika filminin ssenarisinə özünün düzəlişlərini elədi. Çöldə it hürdü, deyəsən, həyətə adam gəlmişdi. Qoca alça ağacından düzəltdiyi çəliyinə dirənib “Ya Allah, ya Məhəmməd, ya Əli” deyərək yerindən dəbərdi. Məni eyvanda unudub, itin səsinə getdi.

   

şərhləri göstər

DİQQƏT!

Əziz oxucular. Mövzudan kənar, müəllifin şəxsinə və təhqir sözlər olan şərhlər yolverilməzdir. Sadaladıqlarımızdan savayı bütün fikirləriniz bizim üçün dəyərlidir.

Hələlik rəy yoxdur.

Şərh əlavə etmək

* Daxil edilməsi vacibdir
(göstərilməyəcək)
 
Smile Sad Huh Laugh Mad Tongue Crying Grin Wink Scared Cool Sleep Blush Unsure Shocked
 
1000 ədəd
 
Yeni şərhlər barədə mənim email ünvanıma məlumat göndər.
 
Mənim blankımdakı məlumatları bu kompüterin yaddaşında saxla.
 
Mən şərtləri. oxuyub tanış olmuşam və qəbul edirəm *
 
 

MÜƏLLİF

ANKET

Hökümətin ölkədə hansı sahəyə diqqətinin artırılmasını istərdiniz?

  • Elm-təhsil
  • Səhiyyə
  • Sosial Müdafiə
  • Ekologiya, təbii sərvətlər
  • Müdafiə-təhlükəsizlik
  • Mədəniyyət, incəsənət, ədəbiyyat
  • Kənd təsərrüfatı, aqrar sənaye
  • Sahibkarlıq, sənaye (zavod, fabrik)