vaxtlı-vaxtında oxuyun! Şənbə, 20 avqust 2022
1 ABŞ dolları 1 USD = 1.7 AZN
1 Avro 1 EUR = 1.928 AZN
1 Rusiya rublu 1 RUB = 0.0258 AZN
1 İngiltərə funt sterlinqi 1 GBP = 2.2014 AZN
1 Türkiyə lirəsi 1 TRY = 0.3228 AZN
Şeyx Məhəmməd Xiyabani (1880 - 1920)

«Vaxt bizi getməli olduğumuz yerə istiqamətləndirir»

Şeyx Məhəmməd Xiyabani (1880 - 1920)
DİGƏR NÖVLƏR  
16:40 | 17 iyul 2022 | Bazar Məqaləyə 1539 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

Byankini nakam qoyan “Marussia”

Bərbad və yaş trasda yüksək sürət nəyə lazım idi?

Rauf HACIYEV

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ

Bu gün Jul Byankinin ölümündən 7 il keçir. Düzdür, potensiallı pilot idi, amma indi yaşasa karyerası hansı yöndə olardı, demək olmur. Bəlkə də, Dünya Çempionu olardı, bəlkə, Hülkenberq və Verlyayn kimi xəyal qırıqlığı olardı. Amma potensiallı və aqressiv pilot idi.

“Facebook” və “İnstaqram”da bəzi adamlar onun ölüm səbəbini soruşdu və mən də yazmağa qərar verdim. Deməli, Byankinin qəzası 04.10.2014-cü ildə (Yaponiya yarışında) olmuşdu. Qəzanın səbəbləri isə 2 aya qədər araşdırıldı. 2014-cü ilin dekabrında FİA 396 səhifəlik bir izahat yayımladı. Onların hamısını bura yaza bilmərik. Amma əsas hissələrini qeyd edəcəyəm.

Deməli, yağışda keçən Yaponiya yarışında əvvəlcə Adrian Sutil qəza edir. Sutilin bolidini yığışdırmaq üçün təxliyə maşını trasa girir. Bu anda trasda sarı bayraqlar sallanır. Yəni sürücülər sürəti azaltmalıdırlar. Sürücülər sürəti azaldırlar, amma yetərincə azaltmırlar. Məsələn, saatda 80-lə getməlidilərsə, 120-130 km/saatla gedirlər. Eynilə Byanki də. Bu anda qəza olan döngədə Byanki maşının idarəetməsini itirir və təxliyə maşınına doğru gəlir. Bolid idarəetməni itirib deyə sükanla müdaxilə çətinləşir. Byanki də məcbur olur qazla əyləci eyni anda basır. Onların ikisini bir yerdə basanda motorun gücü (“FailSafe”) kəsilir. Amma “Marussia”nın bolidində o sistem işə keçmir. İşə keçməmə səbəbi isə “Marussia”nın fərqli əyləc sistemi istifadə etməsi idi. Bu əyləc sistemi də “FailSafe” ilə işləmirdi. Ümumilikdə FİA bu sistemi necə yoxlayıb, necə icazə verib anlamıram. O da ayrı məsələdir. Nəticədə Byanki saatda 72 mil-saatla təxliyə maşınının altına girir. İş orasıdır o “FailSafe” işləsə, Byankinin maşını dayanırdımı? O da bilinmir. Çünki belə hallarda çox vaxt sürücü boliddə sərnişindən fərqlənmir.

Yəni, indi dalınca danışmaq istəməsək də, günah əsasən Byanki özündə idi. Onsuz da o yarışda trasın vəziyyəti bərbad idi. Sarı bayraqda və yaş trasda yüksək sürət nəyə lazım idi? FİA ondan sonra “Virtual Safety Car” rejimini gətirdi. Trasda elə hallar olanda o rejim avtomatik işə düşür və hamı məcbur bolidi o rejimə keçirir. 

İndi yaşasa, bəlkə Şarl Leklerlə komanda yoldaşı idilər. Bu arada Leklerin indi yarışmasında Byankinin böyük əməkləri olub.


   

MÜƏLLİF

ANKET

Hökümətin ölkədə hansı sahəyə diqqətinin artırılmasını istərdiniz?

  • Elm-təhsil
  • Səhiyyə
  • Sosial Müdafiə
  • Ekologiya, təbii sərvətlər
  • Müdafiə-təhlükəsizlik
  • Mədəniyyət, incəsənət, ədəbiyyat
  • Kənd təsərrüfatı, aqrar sənaye
  • Sahibkarlıq, sənaye (zavod, fabrik)