ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ukraynaya əlavə müdafiə silahlarının göndərilməsi barədə qərarı, Pentaqonun ötən həftə bəzi silahların tədarükünə moratorium elan etməsinə göstərdiyi qəzəbin ardınca verilib. Məsələ ilə bağlı məlumatlı olan üç mənbə bu barədə açıqlama verib.

Almaniyanın DPA agentliyinin xəbərinə görə, Pentaqon ötən həftə ABŞ-ın silah ehtiyatlarının azalması ilə bağlı narahatlıqları əsas gətirərək, Ukraynaya vəd edilən bəzi hava hücumundan müdafiə raketlərinin, dəqiq idarə olunan artilleriya sistemlərinin və digər silahların çatdırılmasını dayandırdığını açıqlamışdı.

Tramp isə iki gün qabaq verdiyi bəyanatda ABŞ-ın Ukraynaya əlavə silah göndərməyə məcbur qalacağını bildirərək, bu qərarın ləğv edildiyini elan edib.

Adlarının açıqlanmaması şərti ilə danışan iki mənbənin sözlərinə görə, Pentaqon rəhbərliyi daxilində bu qərarın əleyhinə daxili narazılıqlar mövcud olub. Bildirilib ki, qərar açıqlanmamışdan əvvəl onun koordinasiyası Pentaqonun siyasət direktoru Elbric Kolbi tərəfindən aparılıb.

Mənbələrdən biri Trampın bu qərarın elan olunmasından təəccübləndiyini deyib.

Ağ Ev, Pentaqonun Ukraynaya silah tədarükünü dayandırmasına Trampın reaksiyası ilə bağlı suallara cavab verməkdən imtina edib.

***

ABŞ-ın Ukraynaya hərbi yardımı, 2022-ci ildə Rusiyanın genişmiqyaslı işğalından sonra Qərbin Kiyevə verdiyi dəstəyin əsas sütunlarından birinə çevrilib. ABŞ, bu müddət ərzində milyardlarla dollar dəyərində hərbi və texniki dəstək göstərib. Lakin bu dəstək ölkə daxilində və xüsusilə Respublikaçılar Partiyası daxilində zaman-zaman narazılıqlara səbəb olub.

Donald Trampın yenidən prezident seçilməsi ilə ABŞ-ın xarici siyasətində dəyişikliyin siqnalları verilməyə başlayıb. Tramp daha əvvəl də NATO və Ukrayna dəstəyinə dair skeptik mövqeyi ilə seçilmişdi. Onun prezidentliyi dövründə “Amerikanı yenidən böyük et” (“Make America Great Again”) siyasəti prioritet kimi irəli sürülmüşdü.

Pentaqonun Ukraynaya silah tədarükünü dayandırması, Tramp administrasiyasının içərisində mövcud olan büdcə və silah ehtiyatları ilə bağlı ehtiyatlı yanaşmanın əlaməti kimi dəyərləndirilə bilər. Digər tərəfdən, bu qərarın Trampdan xəbərsiz verilməsi, administrasiya daxilində koordinasiya problemini və ya daxili fikir ayrılıqlarını üzə çıxarır.

Hazırda ABŞ ictimaiyyəti və siyasi elitası Ukraynaya yardımın davam etdirilib-etdirilməməsi ilə bağlı ikiyə bölünüb. Bir qrup bu dəstəyi Rusiyaya qarşı demokratik dəyərlərin müdafiəsi kimi qiymətləndirir, digər qrup isə bu yardımları ABŞ-ın öz maraqlarına zidd hesab edir.

Bu kontekstdə Trampın gözlənilmədən “silah göndəriləcək” qərarı verməsi, onun xarici siyasət qərarlarında özəl təşəbbüskarlığa və daxili instinktə əsaslandığını bir daha ortaya qoyur.