20.03.25 - “Ukraynada sülhməramlıların yerləşdirilməsi NATO ilə Rusiya arasında birbaşa münaqişə riski yaradar”...

Avropa ölkələri, xüsusilə Fransa, İngiltərə və Almaniya son vaxtlar Ukraynaya sülhməramlılar göndərmək fikrini tez-tez səsləndirməyə başlayıblar. Rusiyalı ekspertlər Ukraynada sülhməramlıların yerləşdirilməsinin Rusiyanın hərbi fəaliyyətinə mane olacağı və NATO ilə birbaşa münaqişə riskini artıracağı fikrini bölüşüblər.

Birləşmiş Ştatlar bu təşəbbüsə biganə qaldığı halda, Rusiya tamamilə buna qarşıdır. Rusiya rəsmiləri sülhməramlı qüvvələrin NATO əsgərlərindən ibarət olacağını və bunun Rusiyanın təhlükəsizliyinə təhdid yaradacağını iddia edirlər.

Ukrayna böhranının sülh yolu ilə həllinin tərəfdarı olan Rusiya Avropanı həll prosesinə mane olmaqda ittiham edir.

Rusiyalı ekspertlər Avropanın bu məsələyə yanaşmasını və Ukraynaya sülhməramlıların yerləşdirilməsi imkanlarını dəyərləndiriblər.

***

Müasir Dövlət İnkişafı İnstitutunun direktoru Dmitriy Solonnikov, Avropanın Rusiyanı strateji məğlubiyyətə uğratmağa çalışdığını və bu səbəbdən Ukraynadakı münaqişədən çıxmaq istədiyini müdafiə edərək, “Müvəqqəti atəşkəs əldə olunarsa, Ukrayna ordusunu yenidən silahlandırmaq üçün hazırlıq görüləcək”, – deyib.

Avropanın Ukraynaya sülhməramlılar göndərmək istədiyinə diqqət çəkən Solonnikov bunun NATO-nun Ukraynaya girməsi demək olduğunu və Rusiyanın hərbi əməliyyatlarının qarşısını alacağını bildirib.

“Bu halda Rusiya Ukraynada hərbi əməliyyatları davam etdirə bilməyəcək, çünki NATO qoşunları rəsmən təmas xəttində olacaq. Onların sülhməramlı və ya müşahidəçi adlandırılmasının fərqi yoxdur. Onlar NATO hərbçiləri olacaq. Beləliklə, NATO-nun hərbi texnikası yerləşdiriləcək, hava məkanı bağlanacaq və müdafiə sistemləri işə düşəcək. Rusiya hərbi əməliyyatlarını davam etdirə bilməyəcək. Qarşı tərəfdən də heç kim hücumların qarşısını ala bilməyəcək. Ona görə də NATO-nun ərazilərində hərbi əməliyyatlar müvəqqəti dayandırılarsa, Ukrayna ərazisinə hərbi əməliyyatlar dayandırıla bilər”, – Solonnikov deyib.

Fransa prezidenti Emmanuel Makronun Fransanın nüvə potensialından Avropanın təhlükəsizliyi üçün istifadə planlarını dəyərləndirən Solonnikov, “Makron Avropada gərginliyi artırır. Bu, liberal Avropa ilə ABŞ arasında sövdələşmədə Makronun “kozırı”dır. Ona görə də Fransa gərginliyin səviyyəsini artırır. Fransa ABŞ prezidenti Donald Trampın işini çətinləşdirməyə çalışır”.

Fransanın Avropada hərbi sahədə liderlik etməyə və iqtisadi cəhətdən güclənməyə çalışdığını müdafiə edən Solonnikov, “Makron müxtəlif ölkələrdə nüvə silahı, əsgər və baza yerləşdirməyi bacararsa, Fransa sənayesi bazarı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcək və Fransanın Avropada iqtisadi qərar qəbul etmə proseslərində təsiri artacaq”, – deyib.

Fransanın Afrika və Asiya Sakit Okean bölgələrində gücünü itirdiyini bildirən Solonnikov, Makronun bunu kompensasiya etməyə və gücünü seçicilərinə göstərməyə çalışdığını bildirib.

***

Rusiya Xalqların Dostluğu Universitetinin (RUDN) nəzdində fəaliyyət göstərən Beynəlxalq Transformasiyaların Tətbiqi və Təhlili Mərkəzinin eksperti Maksim Zinovin Rusiyanın Ukraynaya sülhməramlıların göndərilməsi ideyasına qarşı olduğunu bildirərək, “Ukraynaya sülhməramlıların göndərilməsi cəhdləri bütün tərəflər tərəfindən qəbul olunmasa, etibarsızdır. Bu, Rusiya ilə NATO arasında birbaşa münaqişə riski yaradır”, – deyib.

Zinovin Ukraynadakı sülhməramlı missiyalarda Rusiya nümayəndələrinin də iştirak etməli olduğunu qeyd edib və bunun Rusiyaya qarşı təhdidlərin və gərginliyin artmasının qarşısını alacağına dair fikirlərini bölüşüb.

Zinovin bəzi Avropa ölkələrinin Ukraynaya hərbi dəstəyini davam etdirdiyini qeyd edib: “Ukrayna böhranının diplomatik yolla həlli ilə bağlı Avropanın bəyanatları yalandır. Bu gün Avropa münaqişənin davam etdirilməsinin, döyüşən tərəflərin kompromis yolları tapmaq cəhdlərinin qarşısının alınmasının tərəfdarıdır. Rusiya tərəfi Avropa ölkələrini bu yanaşmanı dəyişməyə, münaqişə ideyasından əl çəkməyə və dialoq qurmağa çağırır ki, bu da bütün tərəflərin uzunmüddətli perspektivdə dünya maraqlarının tarazlığına və bütün tərəflərin razılığına nail ola bilər.”

Makronun nüvə silahı ilə bağlı planlarına gəlincə, rusiyalı ekspert Zinovin, “Nüvə silahına sahib olan ölkələr gərginliyə yol verməyən beynəlxalq müqavilələrin prinsiplərinə əsaslanmalıdır”, – deyib.

ABŞ-ın NATO-dan çıxma ehtimalının gündəmdə olduğunu qeyd edən Zinovin, Fransanın yaranmış vəziyyətdən yararlanmağa və Avropanın təhlükəsizlik sistemindəki rolunu gücləndirməyə çalışdığını bildirib.

Zinovin vurğulayıb ki, Fransanın nüvə arsenalı həm həcminə, həm də texniki xüsusiyyətlərinə görə Rusiyadan daha aşağıdır.

Avropanın hərbi sənaye sektorunu gücləndirmək istədiyini qeyd edən Zinovin bunun bölgədəki strateji sabitliyi təhdid etdiyini və Rusiyanın da əks tədbirlər görəcəyini bildirib.