NATO Liderlərinin Sammiti bu gün Hollandiyanın Haaqa şəhərində başlayacaq və iki gün davam edəcək.

Sammit İranın Qətərdəki ABŞ hərbi hava bazasına raket hücumu və bu zəif cavab tədbirindən sonra İsrail və İran arasında müvəqqəti atəşkəsə ümidlər fonunda keçirilir. Bundan əlavə, Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü artıq dördüncü ilinə qədəm qoyur, Rusiya prezidenti Vladimir Putin isə ərazi iddiaları ilə bağlı sərt mövqeyini davam etdirir.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte hərbi alyansın gələcəyi üçün bu sammiti rahat şəkildə keçirmək istəyir və gündəmdəki əsas vəzifələrindən biri ABŞ prezidenti Donald Trampı razı salmaq məqsədi ilə müdafiə xərclərinin artırılmasıdır.

Bütün üzv dövlətlər hər bir ölkənin NATO öhdəlikləri çərçivəsində təmin etməli olduğu silah və əsgərlərin sayına dair iddialı yeni siyahıları təsdiqləyib. Alyans 5 faizlik hədəfi müdafiə xərclərinə 3,5 faiz olaraq, əlavə 1,5 faizini isə kibertəhlükəsizliyə ayırıb. Bununla belə, İspaniyanın baş naziri Pedro Sançes müdafiə xərclərinin ÜDM-in 5 faizinə qədər artırılmasını qəbul etmir. Bu, NATO sammitini relsdən çıxarmaq və alyansın gələcəyini təhlükə altına almaq riski daşıyır.

Sançesin 5 faiz hədəfinə sadiq qalmaqdan imtina etməsi NATO üzvləri arasında fikir ayrılığına səbəb olub. Slovakiya həmçinin öz müdafiə büdcəsi artımını təyin etmək hüququnu özündə saxlayır ki, bu da Trampa sammitdən çəkilmək üçün bəhanə verə bilər.

Bu arada Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmerin NATO-nun iddialı hədəfini qəbul edəcəyi və 2035-ci ilə qədər Britaniyanın ÜDM-nin 5 faizini təhlükəsizliyə xərcləməyi öhdəsinə götürəcəyi gözlənilir.