ABŞ keçən il Amerika qitəsinin 2022-ci il sammitinə ev sahibliyi edəcəyini dedikdə, rəsmilər bu tədbirin Tramp dövründə zədələnən münasibətlərin və Çinin Latın Amerikasında artan nüfuzu üzərində ABŞ-ın üstünlüyünü bərpa etməyə kömək edəcəyinə böyük ümid bəsləyirdi.

Lakin gələn həftə Los-Ancelesdə keçiriləcək toplantının ərəfəsində ABŞ prezidenti Co Bayden hələ başlamamış problemlərlə üzləşən sammitin uğur qazanması üçün mübarizə aparır.

Rəsmilər və analitiklərin fikrincə, kimin dəvət ediləcəyi ilə bağlı ideoloji ixtilaf ABŞ-ın Latın Amerikası ilə bağlı öhdəliyinə şübhə ilə yanaşma, miqrasiya və iqtisadi əməkdaşlıq kimi məsələlərdə böyük razılaşmalar üçün aşağı gözləntilər artıq tədbiri ləkələyib.

Bayden administrasiyası Kuba, Venesuela və Nikaraqua hökumətlərini Amerika sammitində iştirakdan kənarlaşdırmaq barədə son qərar verib.

Qərar Meksika prezidentinin Qərb yarımkürəsindəki bütün ölkələr dəvət edilmədiyi təqdirdə geri çəkilməklə bağlı təhdidlərinə baxmayaraq qəbul edilib.

Həftələrlə davam edən gərgin müzakirələrdən əvvəl verilən qərar əgər Meksika prezidenti Andres Manuel Lopez Obrador və bəzi digər liderlər iştirak etməmək qərarına gəlsələr, bu həftə Los-Ancelesdə keçiriləcək sammit boykot edilə bilər.

Vaşinqtondakı mənbə bazar günü bildirib ki, ABŞ rəsmiləri qərara gəlib ki, Vaşinqtonun Latın Amerikasındakı əsas antaqonistləri olan üç ölkədə insan haqları vəziyyəti və demokratiyanın olmaması ilə bağlı narahatlıqlar onları dəvət etməyə qarşı çox güclü arqumentdir.

ABŞ-ın anonimlik şərti ilə danışan bir rəsmisi hazırlıqların “gözləndiyimizdən də qarışıq” olduğunu etiraf edib.

Bayden çərşənbə günü 1994-cü ildəki ilk toplantıdan sonra ABŞ-ın ev sahibliyi etdiyi ilk sammiti rəsmi olaraq açacaq.

İnflyasiya, silahlı hücumlar və Ukrayna münaqişəsi kimi aktual narahatlıqlara baxmayaraq, Bayden son zirvə görüşünü qaçıran sələfi Donald Trampın “Öncə Amerika” rəhbərliyi altında illərlə nisbi etinasızlıqdan sonra ümumi viziyon yaratmaq üçün cənub qonşuları ilə yenidən əlaqə qurmağı hədəfləyir.

Bu ümidlər kimin iştirak edəcəyi ilə bağlı mübahisələr nəticəsində zəifləyib. Baydenin yardımçıları deyir ki, onlar “iddialı” miqrasiya bəyanatı üzərində işləyirlər. Ancaq böyük bir irəliləyiş gözlənilmir.

Bəzi Mərkəzi Amerika liderləri ABŞ-la razılaşmır. Honduras, Qvatemala və El Salvadordan miqrasiyanın sürücüsü kimi görünən hökumətin korrupsiyası ilə mübarizə aparması tələb edilir. Bayden administrasiyasının yüksək rütbəli rəsmisi ABŞ-ın sammitdə miqrasiyanın mərkəzdə yer aldığını azaltmağa çalışsa da, Latın Amerikası ilə əlaqələrin iqtisadiyyat, iqlim siyasəti və COVID-19 pandemiyasından sağalma ilə bağlı daha geniş olduğunu deyib.

Bayden administrasiyanın rəsmiləri Çinin deyil, Latın Amerikasının əsas iqtisadi tərəfdaşının Vaşinqton olduğunu iddia edir.