ABŞ prezidenti Donald Trampın icazəsi ilə İranda üç nüvə obyektinə edilən hücumlarla ABŞ faktiki olaraq İsrailin tərəfində İrana qarşı müharibəyə girmiş kimi görünür. Yenidən prezident olmadan əvvəl dəfələrlə “ABŞ-ı xarici müharibələrdən uzaq tutacağına” söz verən Trampın İrana hücumlarına yaşıl işıq yandırması müxtəlif şərhlərə səbəb olub.

“The Guardian” qəzetindən Endryu Rot “Həftənin nə fərqi var: Tramp Netanyahunun tələsinə düşdü” başlıqlı təhlil yazıb. Rot İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahuya işarə edərək, “İnsanlar ABŞ prezidentini İsrailin baş nazirinin tələbinə müqavimət göstərdiyinə görə tərifləməyə başladılar. Bəs indi nə oldu?”

***

“Donald Tramp seçildiyi zaman Ağ Evdən istədiyini almağa öyrəşmiş İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu ilə yeni münasibət qura biləcəyini eyham etmişdi. Lakin Trampın vəzifəyə gəldikdən cəmi 150 gün sonra sələflərinin də düşdüyü eyni tələyə düşdüyü və İrana qarşı ən təsirli hücumu həyata keçirdiyi anlaşılır”.

Məqalədə ilk əlamətlərin Tramp administrasiyasının Netanyahunun hərbi ambisiyalarını cilovlayacağına işarə edildiyi və Tramp administrasiyasının qarşısını ala bilmədiyi bir sıra hücumlardan sonra Netanyahunun ABŞ-ı İranın uranı zənginləşdirmə obyektlərinə birbaşa hücuma yönəltdiyi anlaşıldı. Təhlildə qeyd olunub ki, “ABŞ indi onu asanlıqla hərtərəfli müharibəyə sürükləyə biləcək cavab tədbirinə hazırlaşır”.

***

“The Guardian”ın təhlilinə görə, Netanyahu əvvəlki ABŞ administrasiyalarını “bölgədəki hərbi sərgüzəştlərini dəstəkləməyə” nail ola bilsə də, İsraili tənqid edən bəzi şəxslər Trampı Netanyahuya cəlb olunmadığına və ona müqavimət göstərdiyinə görə tərifləməyə başlayıblar.

Lakin 21-dən 22-nə keçən gecə baş verən hadisələrdən sonra məlum oldu ki, Trampın “intuisiyası dəyişib”. Buna uyğun olaraq, “Amerikanı yenidən möhtəşəm et” (MAGA) şüarı ilə tanınan Trampın, Trampa yaxın rəqəmlərə görə, respublikaçı seçicilərin “izolyasiyaçı” yanaşmasından xarici siyasətdə daha “döyüşçü” yanaşmaya keçdiyi görünür.

Trampın seçki öncəsi yeni müharibələrdən uzaq duracağı ilə bağlı açıqlamalarının da xatırlandığı məqalədə, “Həftənin nə fərqi var. Görünür, ABŞ İsrailin hücumlarını tamamilə təsdiqləyib və hücuma qoşulub. Bu, Yaxın Şərqdə yeni müharibəyə səbəb ola biləcək bir sıra gərginliklər üçün zəmin hazırlayır”.

Bunun gələcək üçün nə demək olduğunun da soruşulduğu məqalədə Trampın həm açıq, həm də özəl şəkildə ABŞ-ın İranın nüvə obyektlərinə hücumlarının birdəfəlik missiya olduğunu dediyi bildirilir. Trampın müavini Ceyms Vens xəbərdarlıq edib ki, Tehran cavab verərsə, məhdud hücum uzunmüddətli missiyaya çevrilə bilər.

Hücumlardan sonra Netanyahunun Trampa ünvanladığı təbrik mesajını da xatırladan təhlildə, “Tramp hələlik hücumlar təşkil etməklə orta yol tapmağa çalışır, lakin o, uzunmüddətli müharibəyə səbəb olacaq gərginliyin qarşısını ala biləcəyini də iddia edir. Bununla belə, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki əsas müttəfiqi İsrail və Netanyahu yalnız Tramp tərəfindən cəsarətlənmiş kimi görünür”.