Donald Tramp, 22 iyul 2025 tarixində ABŞ ilə Yaponiya arasında yeni bir ticarət razılaşmasının əldə olunduğunu elan edib. Bu razılaşma çərçivəsində, Yaponiyadan ABŞ-a ixrac edilən bütün mallara 15 faiz qarşılıqlı tarif tətbiq olunacaq. Avtomobil və avtomobil hissələrinə tətbiq olunan tariflər də 25 faizdən 15-ə endirilib, bu da Yapon avtomobil sənayesi üçün mühüm güzəşt sayılır.

Yaponiya ABŞ-dan avtomobil, yük maşını, düyü və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının idxalına açıq olacaq, bu da bazarların qarşılıqlı şəkildə genişlənməsinə imkan verəcək.

Tramp, Yaponiya tərəfindən ABŞ-a 550 milyard dollar sərmayə yatırılacağını, bu sərmayənin mənfəətinin 90 faizinin ABŞ-a qalacağını iddia edib. Razılaşmanın yüz minlərlə yeni iş yeri yaradacağı da vurğulanıb.

Yaponiya Baş naziri Şigeru İşiba bu razılaşmanın ölkəsinin milli maraqlarını qoruyaraq qarşılıqlı fayda əsasında qurulduğunu bildirib. Bununla belə, ABŞ avtomobil sənayesindən bəzi nümayəndələr Yaponiya üçün tariflərin aşağı salınmasının Amerika istehsalçılarına qarşı ədalətsiz ola biləcəyini qeyd ediblər.

***

Yapon avtomobil istehsalçıları – “Toyota”, “Honda”, “Nissan” – səhmlərində 8–11 faiz artım müşahidə olunub, bu da bazarın razılaşmanı müsbət qarşıladığını göstərir.

Yaponiyanın “Nikkei” indeksi 2,6 faiz yüksəlib, bu da iqtisadi optimizmin göstəricisidir.

ABŞ avtomobil sənayesi isə narahatlıq ifadə edib. General Motors, Ford və Stellantis kimi istehsalçılar, Yapon avtomobillərinə tətbiq olunan aşağı tarifin Şimali Amerika istehsalçılarına qarşı ədalətsiz olduğunu bildiriblər.

Yaponiya Baş naziri Şigeru İşiba razılaşmanın detalları ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib və razılaşmanın daxili siyasətə təsirini qiymətləndirmək üçün vaxt istədiyini bildirib.

İşibanın rəhbərlik etdiyi koalisiya son seçkilərdə parlamentin yuxarı palatasında çoxluğu itirib, bu da onun siyasi mövqeyini zəiflədib.

Tramp administrasiyası avqustun 1-i tariflərin son tarixindən əvvəl bir sıra ticarət razılaşmalarını bağlamağa çalışır, bu da onun iqtisadi diplomatiyasının intensiv mərhələyə keçdiyini göstərir.

Bu razılaşma, təkcə tariflərin endirilməsi deyil, həm də ABŞ–Yaponiya münasibətlərinin yeni iqtisadi və strateji fazaya keçməsi deməkdir.