Rusiya gəmisinin kapitanı həbs olundu
Göyərtədəki konteynerlərdə sanksiyaya düşən məhsullar tapıldı
10:16 | 15 mart 2025 | Şənbə
Məqaləyə 865 dəfə baxılıb
Şriftin ölçüsü
Göyərtədəki konteynerlərdə sanksiyaya düşən məhsullar tapıldı
“Bir günlük vəsait iki milyon insanı aclıqdan xilas edərdi”
Rusiya trilyon dollardan çox itki verib
Belqorod yaxınlığında baş verən güclü partlayış nəticəsində xəsarət alanlar var
Rusiya xüsusi xidmət orqanları mühafizə üçün yaradılmış müşahidə sistemini söndürüb
Kreml Cənubi Qafqazdan Mərkəzi Asiyaya qədər olan nüfuzunu qaytarmağa çalışır
Ermənistanda qutudan kim çıxacaq ...
Kremlə gözlənilməz zərbə
Müharibə xərcləri ölkəni iflasa aparır
Belqrad 2026-cı ilin sonunadək vizasız rejimi ləğv edə bilər
Humanitar universitet Rusiya prezidentinin nəsil şəcərəsini tədqiq edəcək alim axtarır
Kremlin informasiya savaşında dəyişməyən tezis
Ölkədə yanacaq qıtlığı dərinləşir
Rusiya prezidenti bunun üçün 26 milyard dollar ayırdı
Kreml Ermənistan seçkilərini necə oğurlamağa çalışır?
Putin: “Ermənilər üçün yaxşı olan Rusiya üçün də məqbuldur”
Henrik Senkeviç 1846-cı il mayın 5-də Rusiya imperiyasının (Polşa Respublikası, Lublin) tərkibində olan Lukov şəhəri yaxınlığında anadan olub.
Onun ata tərəfdən tatar əcdadları XIV əsrin sonlarında – XV əsrin əvvəllərində Böyük Litva knyazlığı ərazisinə köçüblər. Üç əsrdən çox müsəlman kimi qalan nəsil XVIII əsrdə xristianlığın katolik məzhəbini qəbul edib. Henikin ana tərəfi isə belarus-litva şlyaxtasından idi.
Polşanın müstəqilliyinin bərpası uğrunda 1863-1864-cü illərdə baş verən və çarizm tərəfindən amansızlıqla yatırılan üsyan Henrikin dünyagörüşünə güclü təsir edir.
O, orta məktəbi bitirəndən sonra 1866-1870-ci illərdə Varşava universitetində tibb və tarix-filologiya fakültəsində təhsil alıb.
1870-ci illərin əvvəllərindən hekayələr və povestlər yazmağa başlayır. Əsasən tarixi mövzulara müraciət edir. 1876-1879-cu illərdə ABŞ-da səfərdə olur, səyahət oçerkləri ilə mətbuatda çıxış edir. Dediyinə görə, hotellərdə qalanda qeydiyyat kitabçalarında “Polşalı” əlavəsini edirmiş. Halbuki o zaman Polşa adlı dövlət yox idi.
1880-ci illərdə Polşa tarixinə aid trilogiyasını qələmə alır. Trilogiyaya “Odla və qılıncla”, “Daşqın” və “Pan Volodıyevski” romanları daxil idi. Sonrakı illərdə “Ehkamdan uzaq” və “Polanetski ailəsi” romanlarını yazır.
1894-1896-cı illərdə yazdığı möhtəşəm “Quo vadis?” (“Hara gedirsən?”) romanı ilk xristianların Romada Neron dövründə məruz qaldıqları zülmdən bəhs edilir.
1897-1900-ci illərdə yazdığı “Səlibçilər” romanının mövzusu polyakların Tevton ordeni ilə mübarizəsidir. 1910-cu ildə yazdığı “Girdab” romanı müasir dövrdən, 1905-1907-ci illərin Birinci rus inqilabından bəhs edir. Başqa romanları da olan yazıçının Napoleon müharibələrində iştirak edən polyaklar haqqında “Legionlar” əsəri yarımçıq qalır.
Henrik Senkeviç 1905-ci ildə “Epos sahəsində görkəmli xidmətlərinə görə” ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görüldü. Yazıçı öz nitqində mükafatın Polşa üçün xüsusi önəm daşıdığını bildirir: “Onu ölmüş elan etdilər, amma budur, hələ yaşadığı sübut olunur... Onu məğlub elan etdilər – bu, onun qalib gəldiyinin sübutudur”.
1905-ci ildə Fransanın “Le Courrier Européen” qəzetinə verdiyi müsahibədə deyir: “Dünyada hər şeydən çox öz ölkəni sevməlisən və ilk növbədə onun səadəti barədə düşünməlisən. Eyni zamanda həqiqi vətənpərvərin birinci öhdəliyi odur ki, onun Vətən ideyası bəşəriyyətin səadətinə zidd olmasın, həmin səadətin əsaslarından birinə çevrilsin. Yalnız bu halda Vətənin mövcudluğu və inkişafı bütün bəşəriyyətin işinə çevrilir. Başqa sözlə, bütün vətənpərvərlərin şüarı “Vətənlə bəşəriyyətə doğru” olmalıdır, “Vətən uğrunda bəşəriyyətə qarşı” deyil.
Birinci dünya müharibəsi başlayanda bitərəf İsveçrəyə köçən Henrik Senkeviç 1916-cı noyabrın 15-də Veve şəhərində vəfat etdi. Sevdiyi Polşa cəmi iki il sonra müstəqilliyini bərpa etdi. Yazıçının cəsədi 1924-cü ildə azad Polşaya gətirildi və Varşavada Müqəddəs İoann kafedralında dəfn edildi.
Onun əsərləri dəfələrlə ekranlaşdırılıb. Təkcə “Quo vadis?” romanı əsasında beş (ikisi səssiz) film çəkilib.