Fransada Donetskin işğal altında olan hissəsində fəaliyyət göstərmiş və işgəncələrlə məşhur olan “İzolyasiya” həbsxanasında məhbuslara qarşı zorakılıqda iştirak etməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb.

Fransa hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatına görə, saxlanılan şəxs Donetsk əsilli Yevgeni Brjinskidir. O, Ukrayna istintaq materiallarında qondarma “Donetsk Xalq Respublikası”nın “Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyi”ndə (“MGB DNR”) çalışmaqda və “İzolyasiya” həbsxanasında işgəncələrdə iştirak etməkdə ittiham olunur. Keçmiş məhbusların ifadələrinə əsasən, Brjinski burada “Dulusçu” (“Гончар”) ləqəbi ilə tanınıb.

İstintaqın məlumatına görə, o, 2017–2019-cu illərdə qeyri-qanuni həbsxananın rəhbərinin köməkçisi olub. Keçmiş əsirlər bildirirlər ki, “Dulusçu” məhbusların döyülməsində, psixoloji təzyiq göstərilməsində və zorla etiraf ifadələrinin alınmasında iştirak edib. Fransa mətbuatı onun cinsi xarakterli zorakılıq epizodlarında da şübhəli bilindiyini yazır.

Məlumata görə, 2021-ci ildən Fransada yaşayan Yevgeni Brjinski qaçqın statusu almağa çalışırdı. Hazırda o, məhkəmə qərarı ilə həbsdə saxlanılır.

Ukrayna Baş Prokurorluğu bu saxlanmanı müharibə cinayətlərində şübhəli bilinən şəxslərin beynəlxalq miqyasda axtarışı və məsuliyyətə cəlb olunması baxımından mühüm hadisə kimi qiymətləndirib. Rəsmi Kiyevin məlumatına görə, bu, Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalının başlanmasından sonra xaricdə saxlanılan belə şəxslərlə bağlı ikinci məlum hadisədir.

Donetskdə yerləşən keçmiş sənaye kompleksi əsasında yaradılmış “İzolyasiya” həbsxanası illərdir beynəlxalq insan haqları təşkilatlarının hesabatlarında qeyri-qanuni saxlanma, sistemli işgəncələr və alçaldıcı rəftar halları ilə əlaqələndirilir. Burada saxlanılmış ukraynalı jurnalist Stanislav Aseyev və digər keçmiş məhbuslar “Dulusçu” ləqəbli şəxsin həbsxananın ən qəddar əməkdaşlarından biri olduğunu bildiriblər.

Fransa qanunvericiliyi ölkə ərazisindən kənarda törədilmiş müharibə cinayətləri, işgəncə və insanlığa qarşı cinayətlərlə bağlı universal yurisdiksiya prinsipini tətbiq etməyə imkan verir. Bu o deməkdir ki, Fransa məhkəmələri belə əməllərdə şübhəli bilinən şəxsləri, cinayət başqa ölkədə baş versə belə, mühakimə edə bilər.

Brjinskiyə qarşı əsas ittihamların işgəncə, qeyri-qanuni azadlıqdan məhrumetmə və müharibə cinayətləri ilə bağlı olduğu bildirilir. Bu kateqoriyaya daxil olan cinayətlərə görə Fransada onillərlə, bəzi hallarda isə ömürlük həbs hökmü çıxarıla bilər.

Bundan başqa, Fransa məhkəməsi onun Ukraynaya ekstradisiyası məsələsinə də baxa bilər. Bu halda yekun qərar həm Fransa qanunvericiliyindən, həm də Ukrayna tərəfinin təqdim etdiyi sübutlardan asılı olacaq.

Fransada həyata keçirilən bu saxlanma Ukraynanın müharibə cinayətləri ilə bağlı beynəlxalq hüquqi əməkdaşlıq səylərinin genişləndiyini göstərən növbəti hadisə kimi qiymətləndirilir. Əgər ittihamlar sübuta yetirilərsə, Yevgeni Brjinski müharibə cinayətlərinə görə uzunmüddətli həbs cəzası alan ilk şəxslərdən birinə çevrilə bilər.