Çində quş qripinin yeni variantı insandan insana keçmə ehtimalı ilə bağlı həyəcan təbili çalır. Sızdırılan rəsmi sənədə görə, mutasiyaya uğramış H5N1-2025E adlı virusun məməlilərin hüceyrələrinə yapışma qabiliyyəti var. Ekspertlər Çin hökumətinin məlumatları gizlətdiyini iddia edir və susqunluğun yeni bir epidemiyaya səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

“The Epoch Times” qəzetinin əldə etdiyi Çin Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzinin daxili yazışmalarına görə, insanlara yoluxma ehtimalı daha yüksək olan quş qripi variantına rast gəlinib.

Mart ayında hazırlanan və sızan sənədə görə, A/H5N1-2025E adlı variantın məməli hüceyrələrinə yapışma qabiliyyəti artıb və insandan insana keçmə riski aşağıdan orta səviyyəyə yüksəlib. Heyvan təcrübələri şübhələri sübut edib.

Sənəddə qeyd olunub ki, martın 12-nə ölkə ərazisində ümumilikdə 127 müsbət nümunə aşkar edilib. Bu nümunələrin 68 faizi diri quşçuluq bazarlarının yaxınlığından, 25 faizi isə simptomsuz, lakin xəstəliyi olan quşçuluq işçilərindən götürülüb.

***

Bildirilib ki, halların əksəriyyəti Yangtze çayı deltası və Pearl çayı deltası kimi insanların sıx məskunlaşdığı istehsal ərazilərində cəmləşib. Bu bölgələr Çinin kənd təsərrüfatı, sənaye və ticarət mərkəzləri kimi tanınır.

Pekində və bəzi digər şəhərlərdə epidemiyanın qarşısının alınması şöbələri quş qripi test mərkəzləri yaradaraq hərtərəfli epidemiyaya nəzarət proqramlarına başlayıb.

Ən yüksək risk qruplarına diri ev quşları ilə təmasda olanlar, immun sistemi zəif olanlar və xroniki respirator xəstəlikləri olanlar daxildir.

Quş qripinin 2024-cü ilin sonundan bəri materik Çində davam edən tənəffüs yoluxucu infeksiyalar dalğasına da təsir göstərdiyi də gündəmə gətirilib.

Çin səlahiyyətliləri insan səbəbli quş qripi hallarını qeyd etməkdən yayınıblar. Martın əvvəlinə qədər bu infeksiyaların nadir və aşağı səviyyəli olması ilə bağlı məhdud bəyanatlar verilirdi.

Ancaq bəzi məlumat verənlərin sızdırdığı sənədlər və sosial media yazıları bu dalğanın kök səbəbinin insandan insana ötürülməsi ola biləcəyini göstərir. Mütəxəssislər bu səssizliyi xalq sağlamlığı üçün riskli hesab edirlər.

***

ABŞ ordusunun keçmiş mikrobioloqu və Nyu-Yorkdakı Feitian Kollecində biotibbi elmlər professoru Şon Lin, “Bu daxili kommunikasiya sənədinə baxdıqda, Çinin quş qripi probleminin kifayət qədər ciddiləşdiyi görünür. Lakin Çin Kommunist Partiyasının rəsmiləri hələ də həqiqəti ört-basdır edirlər”, – deyib.

“A/H5N1-2025E adlı variantın tam olaraq hansı amin turşusunun mutasiyaya uğradığını belə dəqiqləşdirmir”, – deyən Lin sənədin həqiqəti tam əks etdirmədiyini düşündüyünü vurğuladı.

Tayvanda “Academia Sinica”nın tədqiqatçısı Mey-Şanq Ho virusların insandan insana yayılmazdan əvvəl məhdud keçid dövründən keçdiyini söylədi.

“Bu dövr ötürmənin hələ tam effektiv olmadığı bir mərhələdir. Bu H5N1 variantı indi birbaşa izlənilməlidir. Çin yenilənmələr barədə ictimaiyyəti məlumatlandırmalıdır. Əgər insanlar arasında yayılmağa başlasa, nəticələr fəlakətli olacaq”, – Mey-Şanq bildirib.