İsrail və İran arasındakı hücumlarda dünya ictimaiyyətini ən çox narahat edən məsələ nüvə obyektlərinin hədəfə alınmasıdır. Xüsusilə də İranın qala kimi tikdiyi Fordo nüvə obyektinin adı İsrailin mümkün hədəfləri arasında tez-tez çəkilir. Bəs bu böyüklükdə bir nüvə obyekti bunkerləri məhv edən bombalarla vurulduqda nə baş verir? Risk nə qədər böyükdür?

İran bu cür hücumlardan qorunmaq üçün nüvə obyektlərini yerin metrlər altında inşa edib.

İrana məxsus iki nüvə zənginləşdirmə obyektindən biri olan və Tehrandan 161 km aralıda yerləşən Fordoya yalnız ABŞ-ın əlində GBU-57 tipli bunker partlayıcı bombalarla hücumun təsirli olacağı məlumdur.

İsrailin bu obyektə zərər verə biləcək bombası olmadığı üçün ABŞ-ı müharibəyə çəkmək istədiyi bildirilir.

***

Belə ki, ABŞ İsrail tərəfində müharibəyə qoşulsa və Fordoya bunker partlayan bomba ilə hücum etsə, bu, nüvə fəlakətinə səbəb olacaqmı?

Alabama Universitetinin alimi Emili Keyffri, partlayış nəticəsində yarana biləcək qaz buludunun çox uzağa getməyəcəyini söyləyir.

O, bildirdi ki, uranın qaz halında olan Heksaflorid çox ağır qaz olduğundan onun ərazidən çox uzaq nöqtələrə daşınması ehtimalı azdır.

Keyffri, bu səbəbdən nüvə çirklənməsinin təsirə məruz qalan ərazi ilə məhdudlaşmasının gözlənildiyini və bunun yaxınlıqda olmayanlar üçün təhlükə yaratmayacağını düşündüyünü söylədi.

ABŞ-dan olan nüvə enerjisi təhlükəsizliyi üzrə ekspert Edvin Layman da oxşar fikri bölüşür.

Layman, belə obyektlərdə tapılan 2 uran izləyicisinin ətraf mühitə yayılacağı təqdirdə sağlamlığa ciddi təhlükə yaratmayacağını bildirib.

“The Shelter Delen” qeyd edib ki, o, İranın nüvə obyektini bomba ilə hədəfə almağın aşağı səviyyəli nüvə çirklənməsinə səbəb olacağını və yalnız obyektin bilavasitə ətrafına təsir edəcəyini düşünür.

Bununla belə, Layman, hidrofluorik turşu meydana gətirmək üçün havadakı su ilə reaksiyaya girərək mümkün bir hücumdan sonra ortaya çıxması gözlənilən uran heksaflorid qazının ehtimalının təhlükəli ola biləcəyinə diqqət çəkdi.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin direktoru Rafael Mariano Qrossi İrandakı obyektlərə edilən hücumları yaxından izlədiklərini bildirib.

Qrossi qeyd edib ki, İsrailin Fordo Nüvə Müəssisəsinə hücumları bildirilsə də, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi bu obyektdə hər hansı bir zərər aşkar etməyib.