Hamı Rusiya ilə Azərbaycanın dövlətlərarası münasibətlərində baş verənlərin səbəbini öyrənmək istəyir, bəzi aktiv insanlar müxtəlif versiyalar səsləndirir.

Müşahidə etdiyimiz proseslərin əlamətinə və xarakterinə istinad edərək bir fərziyyə səsləndirmək mümkündür: Kreml 1988-ci ildə imperiyanın süqutunun başladığını hiss edərək bölgədə Azərbaycan və Ermənistanın nəzarətindən çıxmaması üçün onların əlinə “qandal” vurdu.

Qandalın biri Azərbaycanın, digəri Ermənistanın biləyinə taxıldı. Bu qandalın adı qanlı hadisələrlə müşahidə olunan Qarabağ problemi idi. Beləcə Moskva bunun  sayəsində 35 ilə qədər hər iki ölkəni təsirində saxlamağa çalışdı, kartları elə payladıkı biri ilə digərinə təzyiq atmosferi yaratsın. Müəyyən qədər də buna nail oldu.

Azərbaycanın başlatdığı Vətən müharibəsi, ardınca Xankəndi əməliyyatı ilə bu qandal açıldı, Ermənistanda sonrakı mərhələdə buxovdan azad olmaq üçün öz çapında fəaliyyət göstərdi.

Nəticə olaraq Rusiyanın Cənubi Qafqazda təsiri azaldı, onun yerini Türkiyə və müəyyən qədər Avropa Birliyi doldurdu.

Rusiyanı narahat edən məqam budur. Qafqaz ölkələrinin əl-ələ verərək razılığa gəlmə ehtimalı, müstəqil siyasət aparmaları  Rusiyanı ciddi narahat edir. Odur ki, Ermənistana casus şəbəkəsi olan Apostol kilsəsi, Azərbaycana isə Rusiyadakı soydaşlarımız vasitəsilə təsir və təzyiq etməyə, bu yolla regionun gələcək taleyində hegemon olmağa çalışır.

Həmçinin ABŞ-la əlaqələrinin tədricən düzəldəcəyini düşünən Rusiya, Avropa məkanında olmasa da Qafqazda, Orta Asiyada hegemonluğuna etiraz edilməyəcəyini proqnozlaşdıra bilər. İndi baş verənlərin detallarına toxunmadan, ehtimal ki, bu səbəblərdən Rusiya dişini qıcayır və

Qafqazdan getmək istəmir, əksinə təsirini artırmağı düşünür.

Azərbaycan liderinin indiyə qədər xarici siyasətdə atdığı addımlarda və dövlət maraqlarının qorunması məsələsində iradəsini sona qədər göstərdiyi məlumdur və bu təqdirə layiq haldır, üstünlüyümüzdür. Odur ki, hamımız həmrəy olmalı, soyuq başla düşünməli, populizmdən, xüsusilə kampaniyaçılıqdan kənarda durmaqla maraqlarımızı sona qədər müdafiə etməliyik.

Öncə vətən, öncə dövlət anlayışı hər şeydən öndə olduğunu unutmamalıyıq. Ki, Rusiya olduğu yerlərə ancaq faciələr gətirir.