vaxtlı-vaxtında oxuyun! Cümə, 19 avqust 2022
1 ABŞ dolları 1 USD = 1.7 AZN
1 Avro 1 EUR = 1.928 AZN
1 Rusiya rublu 1 RUB = 0.0258 AZN
1 İngiltərə funt sterlinqi 1 GBP = 2.2014 AZN
1 Türkiyə lirəsi 1 TRY = 0.3228 AZN
Heydər Əliyev (1923 - 2003)

«Fikir müxtəlifliyi təbii hadisədir. Hamı bir boyda ola bilmədiyi kimi, eyni fikirdə də ola bilməz»

Heydər Əliyev (1923 - 2003)
REGİON  
18:52 | 5 iyun 2022 | Bazar Məqaləyə 395 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

33 maddədə 56 dəyişiklik

Qazaxıstandakı referendum prezident seçkisinin repitisiyasıdır

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ

Bu gün Qazaxıstanda ölkənin əsas qanununa dəyişikliklərlə bağlı referendum keçirilir. Bu, ölkə prezidenti Qasım-Comərd Tokayevin şəxsi təşəbbüsüdür və çoxları hesab edir ki, bu referendumda hakimiyyət xalqı dövlət başçısına dəstək ifadə etməyə dəvət edir.

Ekspertlərin fikrincə, yanvar etirazlarını KTMT qoşunlarının köməyi ilə yatırdıqdan sonra Tokayev bu yolla xalq arasında nüfuzunu bərpa etməyə cəhd göstərir.

Bu, Qazaxıstanda müstəqillik əldə etdikdən sonra üçüncü referendumdur.

Qazaxıstanlılar bu dəfə referendumda paket şəklində, yəni bütün düzəlişlərin lehinə və ya əleyhinə birlikdə səs verməldirlər.

Ümumilikdə, ölkənin əsas qanununun 33 müxtəlif maddəsində 56 dəyişiklik səsverməyə çıxarılıb.

Qazaxıstanlıların əksəriyyəti budəfəki referendumu Nursultan Nazarbayevi “elbaşı” titulundan və digər imtiyazlardan məhrum etmək proseduru kimi əsasən görür.

30 ilə yaxın müddət ərzində hakimiyyətdə olan ölkənin birinci Prezidenti keçən il Qazaxıstan Xalqları Assambleyasının sədrliyindən, bu ilin yanvarında baş verən etiraz aksiyaları zamanı isə  Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri vəzifəsindən istefa verib

Bundan sonra o, uzun müddət görünməyib və yalnız referendum ərəfəsində  “Kommersant” qəzetinə müsahibə verib. Nazarbayev referendumda Tokayevi dəstəkləyəcəyini vəd edib və bildirib ki, bundan sonra qlobal nüvə təhlükəsizliyi məsələləri ilə məşğul olmaq barədə düşünür.

Tokayev referendumda Nazarbayev tərəfindən əvvəllər ləğv edilmiş Konstitusiya Məhkəməsinin bərpasını təklif edir, lakin eyni zamanda, məhkəmənin sədrini təyin etmək və hakim müavinlərini təsdiq etmək səlahiyyəti dövlət başçısında qalır.

Beləliklə, Prezident ali baş komandan vəzifəsi, parlamenti buraxmaq, hökumət üzvlərini təyin etmək, yüksək rütbəli hakimləri vəzifəyə təyin etmək və vəzifədən kənarlaşdırmaq hüququ kimi keçmiş səlahiyyətlərinin əksəriyyətini özündə saxlayır. Ancaq təklif olunan dəyişikliklərdə demokratiyaya, o cümlədən qanunvericiliyin humanistləşdirilməsinə dair işarələr də var.

Konstitusiya islahatı parlament seçkilərində iştirak edən partiyalar üçün qeydiyyat həddinin 4 dəfə azaldılmasını nəzərdə tutur.

İndi qeydiyyatdan keçmək üçün partiyalar 20 min yox, cəmi 5 min imza toplamalı olacaqlar. Qazaxıstanda yüksək qeydiyyat həddi müxalifət partiyalarının parlamentə yolunu əngəlləyən əsas problemlərdən biri hesab olunur.

Konstitusiyaya edilən dəyişikliklərdən biri də ölüm hökmünün qadağan edilməsini nəzərdə tutur. Qanunvericiliklə Qazaxıstanda ölüm hökmü 2021-ci ilin dekabrından ləğv edilib, lakin bu, konstitusiyada göstərilməyib.