ABŞ-ın İsrail-İran müharibəsində nə dərəcədə iştirak etdiyi və ya iştirak edəcəyi müzakirə olunmağa davam edərkən, ABŞ mətbuatında yer alan xəbərlər İranın raketlərini Yaxın Şərqdəki ABŞ bazalarına qarşı mümkün cavab hücumlarına hazırladığını iddia edir. ABŞ mətbuatının yazdığına görə, İran ABŞ-a üç yolla cavab verə bilər.

“The New York Times” (NYT) ilə danışan və kəşfiyyat hesabatlarını nəzərdən keçirdikləri deyilən ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, ABŞ İsrail tərəfində müharibəyə qatılacağı təqdirdə İran Yaxın Şərqdəki ABŞ bazalarına hücum etmək üçün raket və digər hərbi texnika hazırlayıb.

***

Səlahiyyətlilərə görə, ABŞ İsrailin tərəfində müharibəyə qoşularsa və İranın “nüvə mərkəzi” kimi tanınan Fordoya hücum edərsə, Yəməndə İranın dəstəklədiyi husilərin Qırmızı dənizdəki gəmilərə hücumlarını davam etdirəcəkləri demək olar ki, dəqiqdir. Səlahiyyətlilər həmçinin iddia ediblər ki, İraq və Suriyada İranın dəstəklədiyi silahlı qruplar “ola bilsin ki, oradakı ABŞ bazalarına hücum etməyə cəhd edə bilərlər”. Səlahiyyətlilərin fikrincə, İranın hücum olacağı təqdirdə Hörmüz boğazını minalaması da mümkündür.

Qəzetə danışan iki İran rəsmisi, ABŞ-ın “İsrail müharibəsinə qoşulacağı” təqdirdə İranın İraqdan başlayaraq Yaxın Şərqdəki ABŞ bazalarına hücum edəcəyini təsdiqləyib. İki rəsmi İranın da ərəb ölkələrindəki bazalarını hədəf alacağını və hücuma qoşulacağını iddia edib.

ABŞ rəsmilərinin fikrincə, İran ordusunun artıq Bəhreyn, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə (BƏƏ) asanlıqla çata bilən raket bazaları olduğundan, İranın regiondakı ABŞ bazalarına hücum etmək üçün hər hansı böyük hazırlıq görməsinə ehtiyac yoxdur.

***

ABŞ-ın “Newsweek” jurnalına görə, İranın ABŞ-dan qisas almaq üçün üç fərqli yolu var.

“İran ABŞ-a necə cavab verə bilər: Üç mümkün variant” başlıqlı xəbərə görə, iyunun 13-dən bəri İsrailin hücumları ilə üzləşən İran, ABŞ-ın birbaşa müharibəyə qarışması halında istifadə etmək üçün kifayət qədər raket sursatına sahib olmaq strategiyasını həyata keçirir. Jurnalın fikrincə, İranın ABŞ-a qarşı mümkün cavab ssenarilərindən birincisi “ABŞ-ın aktivlərinə hücum” kimi önə çıxır.

“Newsweek”in məlumatına görə, ABŞ-ın Yaxın Şərqdə ən azı 19 yerdə hərbi bazası var. Bunlardan səkkizi Bəhreyn, Misir, İraq, İordaniya, Küveyt, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində (BƏƏ) yerləşən daimi bazalardır. Bu səkkiz bazada 40.000 ilə 50.000 arasında personal var.

***

Jurnalın yazdığına görə, bu məqamda diqqət çəkən ikinci mümkün cavab tədbiri Hörmüz boğazında nəqliyyat və gəmi keçidlərinin pozulmasıdır. İran dövlət mətbuatının məlumatına görə, dünya neftinin təxminən beşdə birinin keçdiyi bu boğazın bağlanması “ciddi” hesab olunur.

Birləşmiş Krallıq Dəniz Ticarət Əməliyyatları (UKMTO) tərəfindən iki gün əvvəl verilən açıqlamaya görə, Körfəz və Boğaz bölgələrində artan “elektron müdaxilə” aşkar edilib. Bu, gəmilərin avtomatlaşdırılmış sistemlər (AS) vasitəsilə öz mövqelərini bildirmək qabiliyyətinə təsir etdi.

İsrail-İran müharibəsi dəniz ticarəti sektorunda da narahatlıq yaradıb, ABŞ rəsmiləri iki gün əvvəl İrandan İsraillə əlaqəli olanlardan başqa ticarət gəmiləri üçün hər hansı təhlükə əlamətinin olmadığını qeyd ediblər. Digər tərəfdən, İrana təzyiqlərin artacağı və ABŞ-ın müharibəyə daha çox qarışacağı təqdirdə İranın təhdidlərinin əhatə dairəsini genişləndirə biləcəyi düşünülür.

***

“Newsweek”in yazdığına görə, üçüncü və sonuncu, İranın ABŞ-a qarşı mümkün cavab tədbiri İranın dəstəklədiyi, həmçinin “Müqavimət oxu” kimi tanınan terrorçu qrupları da əhatə edə bilər.

İranda Demokratiya Uğrunda Milli Liqanın baş tədqiqatçısı və analitiki Xosro Sayeh İsfahaninin fikrincə, “Vaşinqtonu yalan diplomatiya ilə aldatmağa” ümid etdiyi üçün ABŞ-ın adını birbaşa qeyd etməyən İranın ali dini lideri Ayətullah Əli Xameneyi bölgədəki ABŞ hədəflərinə çoxtərəfli hücuma keçə bilər. Bölgədəki “Müqavimət oxu” ilə yanaşı, Kəşfiyyat Nazirliyinə və İran İnqilab Keşikçiləri Korpusuna (SEPAH) bağlı “yatmış hücrə”lər də bu hücum dalğasına qoşula bilər. Ekspertin fikrincə, bu elementlər ABŞ-ın bölgədəki bazalarına pilotsuz təyyarələr və raket hücumları təşkil edə bilər.