Türkiyə də daxil olmaqla NATO üzvü olan 15 ölkə hava təhlükəsizliyi və müdafiəni gücləndirmək üçün iki yeni çoxmillətli hava hücumundan müdafiə (HHM) təşəbbüsü imzalayıb.

NATO-dan verilən yazılı açıqlamaya görə, Müdafiə Nazirləri Toplantısının keçirildiyi Brüsseldəki qərargahında təşkil edilən imza mərasimində 15 müttəfiq ölkə 150 ​​metrin altındakı “aşağı səviyyəli” hava təhdidlərinə qarşı “daha ​​təsirli həll yolları hazırlamağı” öhdəsinə götürüb.

Sənədi imzalayan ölkələr arasında Türkiyə ilə yanaşı, Belçika, Danimarka, Estoniya, Finlandiya, Fransa, Yunanıstan, Latviya, Litva, Hollandiya, Norveç, Portuqaliya, Rumıniya, İspaniya və Böyük Britaniya da var.

Eyni 15 müttəfiqə əlavə olaraq, Çexiya da radarlar və peyklər kimi aktiv hava nəzarəti imkanları ilə aşkarlana bilməyən təhdidləri müəyyən etmək üçün lazım olan səs-küyün aşkarlanması kimi “passiv hava müşahidəsi” ilə bağlı çoxmillətli təşəbbüsə başlayıb.

Aşağı səviyyəli hava təhlükəsi və passiv hava müşahidəsi layihələri vasitəsilə iştirakçı ölkələr yeni imkanlar inkişaf və əldə etməyə çalışacaq, eyni zamanda daha az xərc və daha yüksək əməliyyat faydaları hesabına milli imkanlar arasında qarşılıqlı əlaqəni artırmağı hədəfləyəcək.

“Ukraynadakı müharibə kiçik pilotsuz uçuş aparatları kimi nə qədər effektiv və təhlükəli texnologiyaların münaqişədə ola biləcəyini göstərdi. NATO-nun bu yeni təhdidləri aşkar etmək, izləmək və onlara cavab vermək qabiliyyətini artırmaqla çəkindirmə və müdafiəni gücləndirmək üçün texnoloji nailiyyətlərdən istifadə etməsi vacibdir”, – bəyanatda deyilir.

Türkiyə və Portuqaliya Çoxmillətli Sursat Saxlama Təşəbbüsünə qoşulurlar

İmzalanma mərasimində davam edən layihələrə yeni üzvlər də qəbul edilib. Türkiyə və Portuqaliya 2021-ci ildə başladılan və sursat ehtiyatlarının hazırlanmasını və idarə olunmasını gücləndirmək və asanlaşdırmaq məqsədi daşıyan Çoxmillətli Sursat Saxlama Təşəbbüsünə (MAWI) qoşulub.

Böyük Britaniya 2023-cü ilin oktyabrında başlayan və Türkiyənin də daxil olduğu Sərhədlərarası Hava Məkanı Təşəbbüsünün 21-ci üzvü oldu. Təşəbbüs Avropanın müxtəlif yerlərində NATO-nun təlimləri və digər hava fəaliyyətləri üçün hava məkanından istifadə ilə bağlı müttəfiq ölkələrin mülki və hərbi orqanları arasında koordinasiyanı artırmaq məqsədi daşıyır.

Rumıniya, Danimarka, Almaniya, Yunanıstan, İtaliya, Macarıstan, Hollandiya, Norveç, Sloveniya, İspaniya və Böyük Britaniya da 2023-cü ildə istifadəyə verilmiş və “çox qısa və orta mənzilli hava təhdidlərinə” qarşı modul həllər inkişaf etdirməyi hədəfləyən Quruda Əsaslı Hava Hücumundan Müdafiə İmkanları (Modular GBAD) Layihəsinə daxil edilib.