Avropa Birliyinin (AB) Xarici Əlaqələr və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallas, Çexiyaya edilən kiberhücumun əvəzini Çinin ödəməsi üçün addımlar atmağa hazır olduqlarını açıqladı.

Bu gün günortadan sonra verdiyi açıqlamada Kallas AB-nin mövqeyini açıq şəkildə ifadə edərək, “Bu hücum beynəlxalq normaların qəbuledilməz pozulmasıdır. AB düşməncəsinə kiber fəaliyyətlərə dözməyəcək. Biz Çexiya ilə həmrəyik”, – deyib.

Kallasın bəyanatı Praqa hökumətinin açıqlamasından dərhal sonra gəldi. Çexiya Xarici İşlər Nazirliyinə məxsus məxfi olmayan şəbəkəyə edilən zərərli kiberhücuma görə Çin Xalq Respublikasının məsuliyyət daşıdığının müəyyən etdiyini açıqlayıb. Nazirlik bu şəbəkəni “kritik infrastruktur” kimi xarakterizə edir.

Nazirliyin açıqlamasına görə, bu kiberhücum 2022-ci ildə başlayıb və Çin adından kəşfiyyat məlumatı topladığı güman edilən “Advanced Persistent Threat Group 31” (APT31) tərəfindən həyata keçirilib. APT31 hökumət qurumlarını, hərbi təşkilatları və özəl şirkətləri hədəf alan minlərlə yüksək səviyyəli və izlənilməsi çətin olan hücumlarla əlaqələndirilir. Qrup Çin Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyi ilə əlaqəlidir.

“Belə davranış Çin Xalq Respublikasının etibarını sarsıdır və onun açıq bəyanatlarına ziddir”, – Çexiya Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatında deyilir.

AB-nin 27 üzvü adından danışan Kallas, Brüsselin 2021-ci ildən bəri Pekinə qarşı kiberhücumlarla bağlı “dəfələrlə” narahatlıq keçirdiyini söyləyib.

“Biz bütün dövlətləri, o cümlədən Çini bu cür davranışlardan çəkinməyə, beynəlxalq hüquqa hörmət etməyə və kritik infrastrukturla bağlı olanlar da daxil olmaqla BMT-nin norma və prinsiplərinə əməl etməyə çağırırıq”, – Kallas deyib.

“Bir daha bildiririk ki, dövlətlər öz ərazilərinin zərərli kiber fəaliyyətlər üçün istifadə edilməsinə icazə verməməlidirlər”.

***

Qara dənizlə bağlı mətbuat konfransında danışan Kallas, Avropanın kiberməkanda zərərli fəaliyyətlə və birbaşa təhdid edilən sanksiyalarla mübarizədə qərarlı olduğunu vurğulayıb: “Bu təhdidlər son dərəcə ciddidir. Biz kiberməkanda zərərli davranışlarla mübarizədə qərarlıyıq”.

“Biz bu məsələni çinli həmkarlarımızla da qaldıracağıq. Bu cür hücumların əvəzini onlara ödətməyə hazırıq”.

Kallas hansı sanksiyaların tətbiq oluna biləcəyi ilə bağlı təfərrüatları açıqlamayıb, lakin əvvəlki nümunələrdə olduğu kimi, hər bir vəziyyətin ayrı-ayrılıqda qiymətləndiriləcəyini bildirib. AB-də sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı qərarın verilməsi üçün bütün üzv dövlətlərin yekdilliyi tələb olunur ki, bu da müxtəlif strategiya və yanaşmalara görə heç də həmişə asan olmur.

Bu ittihamlar AB və Çin arasında diplomatik münasibətlərin mümkün “sıfırlanması” gözləntilərinin artdığı bir vaxta təsadüf edir. Bu gözləntilər ABŞ prezidenti Donald Trampın həm müttəfiqlərini, həm də rəqiblərini sarsıdan siyasətindən sonra formalaşıb.

Brüssel bu yaxınlarda Pekinlə əməkdaşlıq sahələrini vurğulayan daha yumşaq ton qəbul etsə də, ucuz sənaye mallarında həddən artıq istehsal gücü və Çin lideri Si Cinpinin Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə “məhdud tərəfdaşlığı” kimi bir çox problemli məsələlər həllini tapmayıb.

Keçən ay Kaja Kallas Çini Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsinin “əsas vasitəçisi” kimi təsvir etmiş və bildirmişdi ki, Rusiya Qərb müttəfiqləri tərəfindən qadağan olunmuş ikili istifadəli məhsulların 80 faizini Çindən alır.

“Çinin dəstəyi olmasaydı, Rusiya bu miqyasda müharibə apara bilməzdi”.

Kibermüharibə, xarici məlumatların manipulyasiyası ilə yanaşı, uzun müddətdir ki, ikitərəfli münasibətlərdə gərginliyə səbəb olan məsələlər sırasındadır. Pekinin seçkilərə müdaxilə, təbliğat-təşviqat fəaliyyəti və ictimai rəyə təsir etmək cəhdləri narahatlıq yaratmaqda davam edir.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte açıqlamasında deyib: “Çexiyanı hədəf alan zərərli kiber fəaliyyət göstərir ki, kiberməkanda həmişə mübahisəli sahə olub”.