Avropa Birliyi (AB) ABŞ-ın texnologiya nəhəngi “Google”a qarşı sərt qərar qəbul edib. AB-nin rəqabət orqanı, şirkətin reklam dəyişimi aləti “AdX”i öz xidmətlərinə üstünlük verərək bazarda irəliləməsi səbəbilə “Google”a 2,95 milyard avro məbləğində cərimə tətbiq edib.

“Google” həmçinin yayımçı reklam serverləri və reklam alətləri ilə bazarda dominant mövqeyə sahibdir. AB Rəqabət Komissarı Tereza Ribera (Teresa Ribera) bildirib: ““Google” ciddi bir həll yolu təqdim etməlidir. Əks halda güclü tədbirlərdən çəkinməyəcəyik. Rəqəmsal bazarlar insanlara xidmət etmək üçün vardır; burada etibar və ədalət əsas prinsiplərdir.”

Şirkət, rəqabətə zidd tapılan tətbiqlərini dayandırmaq üçün 60 günlük müddətə malikdir. Komissiya, 2021-ci ilin iyun ayında “Google”un onlayn reklam texnologiyaları üzrə fəaliyyətinə dair rəsmi araşdırma başlatmışdı.

“Google”ın vitse-prezidenti Li-En Malholland (Lee-Anne Mulholland) qərarı “haqsız” adlandıraraq, tələb olunan dəyişikliklərin “minlərlə Avropa biznesinə zərər verəcəyini” və onların gəlir əldə etməsini çətinləşdirəcəyini bildirib. Şirkət Komissiya qərarına etiraz edəcəyini açıqlayıb.

Bu qərar, AB ilə ABŞ arasında artan gərginlik dövründə qəbul edilib. ABŞ Prezidenti Donald Trump, AB-nin Amerika texnologiya nəhənglərini hədəf alması halında əlavə gömrük rüsumları tətbiq etməklə təhdid etmişdi.

AB Ticarət Komissarı Maroş Şefçoviç (Maroš Šefčovič) məlumatına görə, ABŞ prezidentinin reaksiyasından yayınmaq məqsədilə “Google Ad Tech” qərarının açıqlanması bir müddət ertələnmişdi. Bir mənbə bu ertələmənin, Komissiya Prezidenti Ursula von der Leyenin güclü kabinet direktoru Byorn Zaybertin (Bjoern Seibert) təşəbbüsü ilə həyata keçirildiyini təsdiqləyib.

“Həqiqi azadlıq, hər kəsin bərabər şərtlərlə rəqabət apardığı və vətəndaşların həqiqətən seçim hüququna malik olduğu mühiti ifadə edir”, – deyə Ribera qeyd edib.

Qərarın AB ilə ABŞ arasındakı münasibətləri daha da gərginləşdirməsi gözlənilir. Hər iki tərəf hələ həftələr davam edən çətin danışıqlardan sonra mübahisəli ticarət razılaşmasını imzalamayıb. Razılaşmaya əsasən, ABŞ AB idxalına 15% gömrük vergisi tətbiq edəcək, AB isə ABŞ məhsullarına sıfır vergi ilə geniş çıxış təmin edəcək. Lakin ABŞ, AB avtomobillərinə tətbiq olunan 27,5% vergini hələ 15%-ə endirməyib.

Razılaşmadakı istisnalar hələ müzakirə olunur və həm Avropa Parlamenti, həm də AB üzv dövlətlərinin təsdiqi tələb olunur. Sentyabrın 3-də Avropa Parlamentinin üzvləri razılaşmanı yanlış adlandırmış, Komissiya isə “AB-nin aqressiv gömrük siyasəti” qarşısında başqa seçimlərinin olmadığını müdafiə etmişdir.

Bununla yanaşı, ekspertlər bildirirlər ki, bu qərar yalnız texnologiya və ticarət sahəsinə deyil, həm də AB və ABŞ arasındakı geopolitik münasibətlərə təsir göstərə bilər. AB-nin rəqabət siyasətini gücləndirməsi, digər Amerikan şirkətlərinə də eyni qaydaların tətbiq olunacağına dair siqnal verir. Bu da, ABŞ-ın AB ilə gələcək ticarət razılaşmalarında daha ehtiyatlı davranmasına səbəb ola bilər.

AB və ABŞ arasında davam edən bu gərginlik, həmçinin beynəlxalq bazarlarda dalğalanmalara yol aça bilər. Investorlar, texnologiya sektorunda potensial məhkəmə mübahisələri və əlavə cərimələr barədə narahatlıqlarını gizlətmirlər. Analitiklər, “Google” qərarının digər texnologiya nəhənglərinə də təsir edəcəyini, rəqabət şəraitini və reklam texnologiyaları bazarını dəyişdirəcəyini vurğulayırlar.

Son olaraq, AB rəsmiləri bildirirlər ki, qərarın məqsədi bazarda ədalətli rəqabəti təmin etmək və Avropa vətəndaşlarının seçim imkanlarını qorumaqdır. AB, rəqəmsal bazarlarda monopolistik davranışlara qarşı ciddi tədbirlərini davam etdirəcəyini açıqlayıb