Avropa Birliyi (AB) əsasən Çindən idxal olunan aşağı dəyərli milyardlarla məhsulun nəzarətə alınması üçün yeni və sərt tədbirlər paketi açıqlayıb. Yeni qaydalar xüsusilə Çin mənşəli onlayn satış platformalarına qarşı maliyyə sanksiyalarını və gömrük nəzarətinin gücləndirilməsini nəzərdə tutur.

Vaxt.az xəbər verir ki, AB dünən (martın 26-sı) 27 üzv dövləti əhatə edən blokun gömrük sisteminin köklü şəkildə yenilənəcəyini açıqlayıb. Yeni mexanizm, ilk növbədə Çin mənşəli elektron ticarət platformaları vasitəsilə AB bazarına daxil olan qanunsuz və ya təhlükəsizlik standartlarına cavab verməyən məhsulların qarşısını almağa yönəlib.

Onlayn platformalar artıq idxalçı sayılacaq

Yeni qaydalara əsasən, AB ərazisinə məhsul satan onlayn platformalar idxalçı statusu alacaq. Bu isə o deməkdir ki, həmin platformalar gömrük rüsumlarının ödənilməsinə və məhsulların təhlükəsizliyinə birbaşa məsuliyyət daşıyacaqlar.

AB qaydalarını bir neçə dəfə pozan şirkətlər son 12 ay ərzində AB bazarında həyata keçirdikləri ümumi satışların 1%-dən 6%-dək hissəsi həcmində cərimələrlə üzləşə bilərlər.

Hazırda AB aşağı dəyərli e-ticarət bağlamalarının idarə olunmasında ciddi çətinliklərlə qarşılaşır. 2025-ci ildə bu cür bağlamaların sayı 5,8 milyarda çatıb. Yeni sistem bu bağlamaların gömrük yoxlanışı və vergi yığımının daha koordinasiyalı şəkildə həyata keçirilməsini hədəfləyir.

Bu dəyişikliklərlə bağlı son detalları razılaşdırmaq üçün Avropa Parlamenti (AP) nümayəndələri ilə üzv dövlətlərin hökumətləri dünən axşama qədər davam edən danışıqlardan sonra müvəqqəti razılığa gəliblər.

150 avroluq güzəşt ləğv edilir

Hazırda AB-də dəyəri 150 avrodan aşağı olan bağlamalara gömrük rüsumu tətbiq olunmur. Məhz bu güzəşt Çin mərkəzli və məhsulları birbaşa istehlakçıya göndərən platformaların sürətlə böyüməsinə şərait yaradıb.

Bu platformalar arasında xüsusilə “Shein”, “Temu” və “AliExpress” kimi şirkətlər ön plana çıxır.

AB artıq bu güzəşti tam şəkildə ləğv etməyi planlaşdırır. Keçid dövrü tədbiri kimi iyul ayından etibarən hər bağlama üçün 3 avro məbləğində əməliyyat haqqı tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur. Avropa Komissiyası əlavə olaraq 1 noyabr tarixindən qüvvəyə minəcək yeni daşıma rüsumunu da müəyyən edəcək.

Qəbul edilən qərara əsasən, Fransanın Lil şəhərində yeni AB Gömrük Agentliyi (EUCA) yaradılacaq.

Təxminən 250 nəfərlik heyətlə fəaliyyət göstərəcək qurum daxil olan mallar barədə daha mərkəzləşdirilmiş və rəqəmsal nəzarət sistemi yaradacaq yeni AB məlumat mərkəzinə rəhbərlik edəcək.

Bu məlumat mərkəzinin 2028-ci ildə e-ticarət göndərişləri üçün, 1 mart 2034-cü ildə isə bütün idxal mallarını əhatə edəcək şəkildə fəaliyyətə başlaması planlaşdırılır.

Gələn həftə AB rəqəmsal ticarət sahəsində problemləri müzakirə etmək və Çin ilə ədalətli rəqabəti təşviq etmək məqsədilə Pekin və Şanxay şəhərlərinə doqquz nəfərlik nümayəndə heyəti göndərəcək.

AB-nin Çindəki nümayəndəliyinin açıqlamasına görə, üç gün davam edəcək səfər çərçivəsində Avropa parlamentariləri Çinli deputatlar, bazar tənzimləyiciləri və “Shein”, “Alibaba” və “Temu” rəsmiləri ilə görüşəcəklər.

Bu səfər son səkkiz il ərzində həyata keçiriləcək ilk AB parlament nümayəndə heyəti səfəri olacaq və əsasən rəqəmsal tənzimləmə, istehlakçıların qorunması, məhsul təhlükəsizliyi qaydalarına uyğunluq, məhsulların böyük hissəsinin standartlara cavab verməməsi kimi mövzulara fokuslanacaq.

Məhsul təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar Avropa Komissiyasının bu ay yayımladığı araşdırma ilə daha da güclənib.

Araşdırmaya əsasən kosmetik vasitələr, qida əlavələri, velosiped dəbilqələri kimi fərdi qoruyucu vasitələr kimi məhsulların 60%-dən 65%-dək hissəsi AB təhlükəsizlik standartlarına cavab vermir.

Aıqlamada qeyd olunub ki, əsas narahatlıqlardan biri AB qanunlarının sistemli şəkildə pozulması və Çin də daxil olmaqla AB-dən kənar onlayn platformalardan göndərilən standartdan kənar kiçik bağlamaların yüksək həcmdə olmasıdır.