Ukrayna qüvvələrinin Kiyev və Çerniqov şəhərləri yaxınlığında Rusiyanın ələ keçirdiyi bəzi əraziləri geri alması xəbərləri gəlir. Moskva daha öncə bu iki şəhər ətrafında hərbi aktivliyi azaldacağını bildirmişdi. Bu arada ABŞ və Ukrayna rəsmiləri deyirlər ki, Moskva qüvvələrinin mövqeyini dəyişir, şərqi Donbas regionuna cəmləyir.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putinsə martın 31-də orduya 134 min 500 yeni çağırışçının cəlbi haqda sərəncam imzalayıb. Jurnalist Reyd Stendiş bu çağırışçıların Rusiya üçün müharibədə yeni qüvvələr demək ola biləcəyini yazır. Amma Moskva daha öncə bildirmişdi ki, Ukraynada müharibəyə yalnız peşəkar hərbçilər göndərilir. Müdafiə Nazirliyi sonradan bəzi müddətli əsgərlərin də əməliyyatlara cəlb olunduğunu etiraf etdi.

ABŞ ordusunun istefada olan mayoru, Medison Siyasət Forumunda Urban Müharibə Araşdırmaları bölümünün sədri Con Spenserlə Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsində mövcud durumu dəyərləndirib.

D planı

Spenser deyir ki, Rusiyanın bəzi ərazilərdən qüvvələrini geri çəkməsi, müharibənin birinci fazasının bitdiyini elan etməsi Moskvanın istədiyinə nail olmaması kimi dəyərləndirilməlidir. Axı, Putinin hədəfi Kiyevi sürətlə ələ keçirmək, Prezident Volodimir Zelenskini devirərək yerinə yeni hökumət təyin etmək idi.

“Bu alınmadı, B planı Kiyevin təcridi idi, o da alınmadı. C planı ərazini müəyyən müddətə ələ keçirməkdən ibarət idi, o da alınmadı. İndi gördüyümüz D planıdır, yəni mesaj verirlər ki, heç vaxt belə məqsəd olmayıb, qüvvələri Donbasa yönəldirik… Buna Ukrayna xalqının Kiyevin müdafiəsində uğuru kimi baxılmalıdır”, – keçmiş hərbçi deyir.

Spenser qüvvələrin şərqə yönəldilməsinin bir neçə həftə çəkə biləcəyini deyir. “Həm də bu qüvvələr bir aydır ağır döyüşdədirlər, itkilər böyükdür. Ruh düşkünlüyü var, avadanlıqları pisdir, özləri donublar. Bəli, bu mümkündür, müharibə bitməyib, amma bunun normal formada getməsi həftələr alacaq”, – o yaxşıdır.

Çeçenistan, ya Suriya ssenarisi?

Moskva Ukraynada Çeçenistan, yaxud Suriya ssenarisini reallaşdıra, şəhərləri yerlə-yeksan edə bilərmi?

Spenserin fikrincə, Moskva heç də həmişə dediyini eləmir və Ukraynada da hədəflər dəyişir. İlk gün hədəf Kiyev idisə, indi hədəf şərqə keçir. Onun fikrincə, hazırda müəyyən şəhərlərin atəşə tutulmasında məqsəd Ukrayna qüvvələrinin başını qatmaqdır, Rusiya bu arada özü qüvvələrinin mövqeyini dəyişir, ya da bəzi yerlərdən geri çəkir:

“Ukrayna qüvvələri isə hazırda mövqe dəyişikliyi edə bilmir. Şəhərlərin hamısına təhdid var və geri çəkilmə vaxtı bombalamaq normalıdır. Müharibədə bu normaldır. Əlbəttə, Rusiya bununla hərbi cinayət törədir, məncə, artilleriya Rusiyanın yeni məqsədini dəstəkləmək üçün gerçəkləşdirilir”.

Döyüşlər çox çəkəcək...

Rusiya qüvvələrin mövqeyini dəyişəndə belə məsafə saxlayır, əlbəyaxa, küçə döyüşlərinə girmir. Spenser onların bir neçə həftəyə Mariupoldakı “qırğına” fokuslanacağını deyir.

“Şəhər yerlərini təslim etmək üçün bombalaya bilməzsən. Heç mühasirədə olan əsgərləri də təslim etmək üçün bombalaya bilməzsən… Mariupolda əlbəyaxa döyüş gedir və bu, həftələrlə çəkə bilər”, –Spenser deyir.

Müharibənin taleyini döyüşlərmi həll edəcək, danışıqlar masasımı? Spenser bütün müharibələrin siyasətdən ibarət olduğunu deyir. Yəni müharibə siyasi həll ilə bitir, tərəflərdən birinin qarşı tərəfi məhv etməsilə deyil.

“Xəritəyə baxsanız, çoxlu qırmızı nöqtələr görərsiz. Xeyli Rusiya qüvvələri şəhər yerlərini mühasirəyə alır. Rusiya qüvvələrinə hücumlar olur, itkilər verirlər, atəşkəslə sonuclanacaq siyasi həll olmasa, bu davam edəcək. Səmimi desəm, yaxın gələcəkdə bunu görmürəm… Yəni, hələ çox döyüşlər baş verəcək”, – Spenser vurğulayır.