Donald Trampın prezidentlik kampaniyası zamanı Amerika xalqına və ABŞ neft istehsalçılarına ünvanladığı şüar “Quyu, əzizim, quyu” olub. Əsl problem nədir? Neft istehsalçıları bunu istəmirlər.

“Neft istehsalçılarını çox neft çıxarmaqdan daha çox qazanc maraqlandırır”, – sənaye ekspertləri belə qənaətə gəlirlər.

Həddindən artıq neft qiymətləri aşağı salır və istehlakçıları sevindirsə belə, gəlirliliyi məhv edir. Amerika şist şirkətləri artıq kütləvi miqdarda neft vururlar. Qlobal bazarda təklif bolluğu var.

“ExxonMobile”ın baş icraçı direktoru Darren Vuds keçən həftə CNBC-yə deyib: “Xam neft qiymətləri düşdükcə, sənaye gəlirlərinin azalacağını və mənfəətin azalacağını görəcəyik”.

Trampı dəstəkləmək üçün axın edən neft maqnatları onun bütün dayanacaqları çəkməsini və alternativ enerji ardınca getməsini istəyirlər, lakin onlar həm də təklifin çoxluğundan narahatdırlar.

Trampın son kampaniyasına 1 milyon dollardan çox ianə verən Texas neftçisi Brayan Şeffild “The Wall Street Journal”a “Əgər biz hasilatımızı Trampın dediyi kimi artırmağa başlasaq, səhmlərimiz tamamilə çökəcək”, – deyib.

Kanzas-Siti Federal Ehtiyat Bankının məlumatına görə, Amerika istehsalçıları hazırda tədarükü artırmaq istəmirlər və ehtimal ki, qiymətlər barreli orta hesabla 84 dollar, cari qiymətlərdən təxminən 15 faiz yuxarı olana qədər “qazma işlərinə”ya inandıra bilməyəcəklər.

ABŞ-ın Çinə tətbiq etdiyi tariflərin qüvvəyə minməsindən və Çinin Amerika xam neftinə 10 faizlik vergi tətbiq etməsindən sonra ABŞ xam neftinin qiyməti təxminən 2 faiz ucuzlaşıb.

Amma Tramp yenə də qiymətləri aşağı salmaq istəyir.

Ötən ay Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salmanla telefon danışığından sonra Tramp ondan neftin qiymətini aşağı salmağı xahiş etməyi planlaşdırdığını bildirib. Prezident bu yaxınlarda Davosda Dünya İqtisadi Forumunda çıxışında bütün OPEK ölkələrini də eyni addımı atmağa çağırıb. Tramp iddia edib ki, bu, Rusiyanı Ukraynadan çıxmağa məcbur edəcək, çünki neft qiymətlərinin düşməsi onun gəlirlərini azaldacaq və müharibəni çox bahalaşdıracaq.

“Business Insider”ə görə, bu, çətin ki, baş versin və bu, aşağı qiymətlərlə rəqabət aparmalı olan amerikalı istehsalçıları sevindirməyəcək. OPEC üzvləri neft qiymətlərinin düşməsi davam etdiyi üçün bazar qiymətlərini artırmaq üçün son iki il ərzində hasilatı azaldıblar, lakin hasilat məhdudiyyətlərini tədricən yumşaldacağı gözlənilir.

“OPEC nə edirsə etsin, analitiklər böyük tədarük bolluğunun 2025-ci ilə qədər qiymətləri aşağı salacağını gözləyirlər”, – “Business Insider” yazıb.