Beynəlxalq kredit reytinq agentliyi “Fitch Ratings” bildirib ki, ABŞ administrasiyasının xarici ticarət tərəfdaşları ilə ticarət əlaqələrinin ədalətli və qarşılıqlı olub-olmaması ilə bağlı qiymətləndirməsinə müxtəlif amilləri daxil etməsi, mümkün tariflərin miqyası və hansı bazarlara təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artıracaq.

Agentliyin bəyanatında xatırladılıb ki, ABŞ ötən həftə açıqlanan siyasətə uyğun olaraq ticarət tərəfdaşları ilə münasibətlərini qiymətləndirərkən, qarşılıqlı tarif dərəcələri ilə yanaşı, əlavə dəyər vergiləri (ƏDV), subsidiyalar və ağır tənzimləmələr kimi qeyri-tarif maneələri, o cümlədən valyuta məzənnələri və əməkhaqqı təzyiqləri də daxil olmaqla bir sıra digər amilləri qiymətləndirəcək.

Açıqlamada, ABŞ rəsmilərinin hər bir ticarət tərəfdaşı ilə qarşılıqlı əlaqələri davam etdirmək üçün prezidentə həll təklifləri təqdim edəcəyi və rəsmilərin qiymətləndirmələrin aprelin 1-dək tamamlana biləcəyini və beləliklə də sonrakı ticarət hərəkətlərinə zəmin yarada biləcəyi ifadə edilib.

Bəyanatda deyilir ki, nəzərə alınan amillərin genişliyi, xüsusən də ƏDV-nin daxil edilməsi, ABŞ-ın bəzi ikitərəfli ticarət tərəfdaşları üçün əvvəllər nəzərdə tutulduğundan daha böyük tarif artımlarını nəzərdən keçirdiyi anlamına gələ bilər.

“İnkişaf etməkdə olan bazarlarla ABŞ arasında tarif dərəcələri fərqi inkişaf onlara nisbətən daha genişdir, lakin Avropanın bir çox inkişaf etmiş bazarlarında yüksək ƏDV dərəcələri var ki, bu da onları potensial olaraq buna qarşı həssas edir və ABŞ-AB münasibətlərini daha da pisləşdirir”, – deyə bəyanatda qeyd olunur.

Bəyanatda qeyd olunub ki, ABŞ-ın aqressiv ticarət siyasəti yanaşması nəzərdən keçirilməli və ya tezliklə başa çatacaq ticarət müqavilələri üçün əlavə çətinliklər yarada bilər.

“Fitch Ratings”in 2024-cü ilin dekabr ayı Qlobal İqtisadi Görünüş Hesabatında ABŞ-ın effektiv tarif dərəcəsinin 2,3 faizdən 8 faizin bir qədər altına yüksələcəyini proqnozlaşdırdığı, lakin bu nisbətdə əhəmiyyətli bir sıçrayış riskinin artdığı vurğulanan açıqlamada, yüksək gömrük rüsumlarının qlobal böyüməyə təzyiq göstərəcəyi vurğulandı.

Açıqlamada, ABŞ-ın ticarət siyasətini əhatə edən qeyri-müəyyənlik səbəbiylə ABŞ tələbinə əhəmiyyətli dərəcədə birbaşa məruz qalan ölkələr üçün kredit risklərinin görüldüyü, qlobal tələbata məruz qalan ölkələr üçün isə dolayı risklərin görünməyə davam etdiyi qeyd edilib.

“Birləşmiş Ştatlar artıq fərdi ticarət tərəfdaşları ilə danışıqlara hazır olduğunu nümayiş etdirdi, lakin müxtəlif ölkələrə fərqli tarif dərəcələrinin tətbiqi universal tariflə müqayisədə ticarətin yayınma riskini artıracaq”, - deyə bəyanatda bildirilir.