vaxtlı-vaxtında oxuyun! Çərşənbə, 20 noyabr 2019
1 ABŞ dolları 1 USD = 1.7 AZN
1 Avro 1 EUR = 1.928 AZN
1 Rusiya rublu 1 RUB = 0.0258 AZN
1 İngiltərə funt sterlinqi 1 GBP = 2.2014 AZN
1 Türkiyə lirəsi 1 TRY = 0.3228 AZN
Şah İsmayıl Xətai (1487 - 1524)

«Söz vardır kəsdirir başı,
Söz vardır kəsər savaşı»

Şah İsmayıl Xətai (1487 - 1524)
CƏMİYYƏT  
20:44 | 6 iyun 2019 | Cümə axşamı Məqaləyə 457 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

Ruh konsepsiyası …

... Yaxud insanlarla primatlar arasındakı fərqlər

Elçin ALIOĞLU

Bu gün bayramdır. Ramazan bayramı. İnanclıları təbrik edirəm.

Keçək məsələyə.

İnsanın cism və ruhdan ibarət olması ilə bağlı yüzlərlə, minlərlə nəzəriyyə, etiqad var ki, onların arasında dinlər də yer alıb.

Amma ruhla bağlı ən mükəmməl, təfsilatlı konsepsiya Qədim Misirdə idi.

Misir kahinləri sidq-ürəkdən inanırdılar ki, ruh 9 hissədən ibarətdir.

Ka. Həyati məzmun, xasiyyət özəllikləri və ya tale. Ka ölümdən sonra bədəni tərk edir, dolaşır və geri qayıdır.

Ba. Vicdan. Ölümdən sonra adamın Bası yerli müqəddəs heyvanlardan birinə keçirdi. "Ölülər" kitabında Ba gah qırğı, gah qaz, gah qu quşu, gah da çəyirtkə kimi təsvir olunurdu.

Ah. O biri dünyada yaşayan təmiz, munis, ənamlardan payını almış saf ruh.

Hat. İnsanın fani qılafı, Ka və Ahın yerləşdiyi məkan.

İb. Ürək. Ölümdən sonra insanın duracağı Osiris divanında ürək Həqiqət mizanına qoyulacaq. Ki, insanın nə qədər mömin yaşadığı ölçülsün.

Sah. Mumiyalaşdırılmadan sonra ölünün müqəddəs qalıqları, ruhi cəsəd. Mumiyalanmadan sonra cəsədi matəm mərasimlərindən sonra cismdən qurtulan ruhun timsalı da sayırdılar. “Ölülər kitabı”nda Sahı böyük Hatın içindən doğan suçiçəyi kimi göstərirdilər.

Sehem. İnsan mahiyyətinin əbədiyyət ərəfəsindəki yaşam gücüdür. Ba və Kadan fərqli olaraq tanrıların lütfü də sayılırdı.

Şuit. İnsanın xüsusi, əlahiddə, təkrarsız kölgəsi. Kölgə bəzən insandan ayrılır, təkbaşına yaşayırdı.

Ren. İnsanın adı. Qədim Misir adamları ada böyük önəm verirdilər. Adın məhvi lənətə bərabər tutulurdu. Adsız adam tanrıların məhkəməsində dura bilməzdi, tanrıların gücü qarşısında tam zəif idi. Bu səbəbdən vəfat etmiş valideynlərinin adlarını daşlara yazıb məzara dik qoyan övladlar onları “qorumaq” istəyirdilər.

Bayram günlərində ata və ya ananın məzarına məhz oğul baş çəkməli, məzarı təmizləməli, səliqəli vəziyyətə salmalı idi.

... Bütün dinlərin təkamül nəzəriyyəsinə nifrət etməsinin əsas səbəbi bu nəzəriyyənin “ruh konsepsiyası”nı darmadağın etməsidir.

Halbuki insanlarla primatlar arasındakı fərqlər keyfiyyət yox, kəmiyyətlə bağlıdır.

Primatlarda şüur, hisslər, dil, emosiyalar, empatiya, şəfqət, altruizm və s. də var. Bu isə insanın “ali varlıq” olması iddialarını puç edir.

Ruh konsepsiyası dinlərin son səngəridir.


   

şərhləri göstər

DİQQƏT!

Əziz oxucular. Mövzudan kənar, müəllifin şəxsinə və təhqir sözlər olan şərhlər yolverilməzdir. Sadaladıqlarımızdan savayı bütün fikirləriniz bizim üçün dəyərlidir.

Hələlik rəy yoxdur.

Şərh əlavə etmək

* Daxil edilməsi vacibdir
(göstərilməyəcək)
 
Smile Sad Huh Laugh Mad Tongue Crying Grin Wink Scared Cool Sleep Blush Unsure Shocked
 
1000 ədəd
 
Yeni şərhlər barədə mənim email ünvanıma məlumat göndər.
 
Mənim blankımdakı məlumatları bu kompüterin yaddaşında saxla.
 
Mən şərtləri. oxuyub tanış olmuşam və qəbul edirəm *