“İranın Oppenheymeri”nin ölümü
Rejimin ən çox qorunan şəxslərdən birinin qətli SEPAH-ın rüsvayçı uğursuzluğu idi
19:17 | 25 fevral 2025 | Çərşənbə axşamı
Məqaləyə 272 dəfə baxılıb
Şriftin ölçüsü
Rejimin ən çox qorunan şəxslərdən birinin qətli SEPAH-ın rüsvayçı uğursuzluğu idi
“Bir çox özünəqəsd hadisələri mətbuatda paylaşılmır”
Son bir ayda 20 illik rekord
SEPAH-la islahatçılar arasında qarşıdurma qızışıb
Əli Şəmxaninin qızının toy qalmaqalı və Rusiya mediasının səssizliyi
Almaniyada şəriət qanunları – molla kəbini ilə evlilik, din məhkəməsi
BMT-nin baş katibi İrandakı ölüm hökmləri ilə bağlı hesabat təqdim etdi
Sergey Lavrov və Zərif arasında qarşıdurma
Deputatlığa namizəd Səfa əl-Məşhədani öldürüldü
Fars-molla rejimi artıq oyuncaqlardan da qorxur
İran məhkəməsi casusluqda günahlandırılan iki fransız vətəndaşı barədə hökm verdi
Yaxud istibdadın iki üzü
Sanksiyalardan ən çox ziyan çəkən əhali olacaq
İsrail casusu olduğu iddia edilən 10-cu şəxsi ən ağır cəza cəzalandırıldı
İran valyutası rekord həddə ucuzlaşdı
İranın nüvə proqramı barədə nə bilirik?
“İran xalq mücahidləri təşkilatı”nın (sazman-e mojahedin-e khalq-e İran) liderlərindən biri Musa Xiyabani 1947-ci il sentyabrın 29-da Təbrizdə türk ailəsində anadan olub. Tacir atasının Təbriz bazarında dükanı vardı.
Musa Tehran universitetinin fizika fakültəsində təhsil alıb. Təxminən 20 yaşında “xalq mücahidləri”nə qoşulur. 1960-cı illərin sonlarında Livana gedərək Fələstin düşərgələrində partizan və gerilya mübarizəsi üsullarını öyrənir.
İrana qayıtdıqdan sonra 1972-ci ildə həbs olunur. Nə qədər həbs cəzası alması barədə müxtəlif fikirlər səslənir, amma 1978-ci ilin sonlarında, inqilabi hərəkatı zəiflətmək üçün şahın verdiyi amnistiya nəticəsində azadlığa çıxır.
Həmin vaxt onunla bərabər məhbus olan ayətullah Tələqani deyirdi: “Mücahidlərin adı gələndə müstəntiqlər özlərinə nəzarəti itirirdilər. Onlar Musa Xiyabaninin adından qorxurdular”.
O, həbsdə olarkən mücahidlərin rəhbərliyi marksizmə meyl edir. Amma Musa inanclı müsəlman idi, məhərrəm təziyələrində ürəkdən iştirakı ilə məşhur idi. Hətta “Aşuranın azadlıq fəlsəfəsi” adlı broşüra da yazmışdı. O və Məsud Rəcavi həbsdən çıxandan sonra təşkilat yenidən sol islamçı mövqe tutur. Bu dövrdə Musa Xiyabani təşkilatın ikinci, onun hərbi qanadının isə birinci adamı olur.
İnqilabdan sonrakı ilk dövrlərdə solçular və Xomeyni tərəfdarları müttəfiq idilər. Əgər ABŞ səfirliyinin tutulmasını liberallar və demokratlar pisləmişdilərsə, solçular bu məsələdə dindarlarla həmrəy idilər.
Fars-molla rejimi liberalları məhv edənsən sonra növbə solçulara çatdı. Təşkilatın rəhbəri olan Məsud Rəcavi İslam Respublikasının ilk prezidenti Əbülhəsən Bənisədr ilə bir təyyarədə ölkədən qaçdı. Xiyabani isə ölkədə qalaraq mübarizəsini davam etdirdi. O, gizli fəaliyyətə keçmişdi.
1982-cil fevralın 8-də hökumət qüvvələri onun Tehranın Zəfəraniyə məhəlləsində gizləndiyi yeri müəyyən edərək ora hücum etdilər. Üç saat sürən atışmadan sonra Musa Xiyabani və silahdaşları, eləcə də hamilə arvadı Azər Rezai öldürüldülər.