Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin köməkçisi Vladimir Medinskinin Ukraynadakı müharibəni keçmiş Qarabağ münaqişəsi ilə müqayisə etməsinin pərdəarxası...

I. Texniki geopolitik detal

Kremldən verilən açıqlama Rusiyanın Ukraynada apardığı hərbi kampaniya nəticəsində geosiyasi kövrəkliyə düşməsini izah edir. Rusiya buna görə də, özünün güc olmaq iddiasının zəifləmədiyini, xarici və müdafiə siyasətini postsovet məkanı üzərində tənzimlədiyini göstərən informasiya əməliyyatlarına ehtiyac duyur.

Bununla belə, Rusiyanın hekayələri Azərbaycanın suverenlik, müstəqillik, təhlükəsizlik sahələrinə müdaxilə edə bilmək imkanlarından uzaqdır. Rusiyanın Azərbaycanın Qarabağ münaqişəsini bitirməklə yaratdığı reallıqları dəyişdirmək potensialı və müqavimət ruhu yoxdur.

Bundan başqa, ümumiyyətlə Rusiya xarici siyasətinin Cənubi Qafqaz oxu üzrə dinamikası çoxdan dəyişikliyə məruz qalıb ki, bu da Kremli Azərbaycanla əməkdaşlıq sahələrini genişləndirməyə sövq edir.

II. Ermənistan amili

Medinskinin bəyanatı hazırda Azərbaycanla Rusiya arasında Ermənistanla bağlı yaranmış fikir ayrılıqlarına mümkün işarələrdir. Ehtimalla Rusiya:

1. Ermənistanın təhlükəsizliyi, erməni kilsəsi ilə Nikol Paşinyan arasındakı qarşıdurma xətlərinə nəzarətdə Azərbaycanla Türkiyənin üstün mövqelərə çıxmasından narahatdır,

2. Azərbaycanla Ermənistanın sülh gündəliyinə Moskva mərkəzli tezislər əlavə etməyə çalışır.

III. Kəşfiyyat detalı

Mayın axırlarında dünyanın kəşfiyyat orqanlarının şefləri Rusiya Təhlükəsizlik Forumuna toplaşdı. Yəqin ki, Medinskinin açıqlaması qapalı görüşlərdəki məxfi qrifli məlumatların paylaşılmasına, onun Moskva tərəfindən təhlilinə və prosesdə Azərbaycanı hansısa oyuna cəlb etmək cəhdlərinə əsaslanır. Bunun ən dərinlikdəki məqamları barədə dəqiq fikir yürütmək çətindir. Ancaq bir neçə məsələ araşdırma predmeti ola bilər:

– Azərbaycanın NATO ilə əlaqələri müsbət meyarlar üzrə inkişaf etdirməsi, bunun Xəzər dənizinin təhlükəsizliyindəki rolu və əhəmiyyəti,

– Rusiyanın Azərbaycandan Ukrayna əleyhinə yardım tələb etməsinə Bakının isti yanaşmaması səbəblərindən Azərbaycanla olan ziddiyyətli maraqları qabardır. Açıqlamanın İstanbul danışıqlarından sonra verilməsi də məncə təsadüfi sayıla bilməz.

– Azərbaycanla Böyük Britaniya arasındakı münasibətlərdəki dinamikalar və bunun Rusiyanın maraqları ilə uyğunsuzluğu,

– İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar Rusiya ilə ABŞ-nin eyni mövqeni bölüşməsi və Azərbaycanın regional təhlükəsizlikdən dolayı məsələyə həssas yanaşmaları,

– Azərbaycanın Rusiyada sığınacaq almış separatçılara qarşı keçirdiyi kəşfiyyat əməliyyatları Kremldəki qüvvələri Bakıya qarşı fəallaşdırır.