Avropa Komissiyasının sədri Ursula Von der Leyen Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar və Ukrayna üçün xüsusi bir təzminat krediti hazırlığı barədə ilk siqnalları verdi.

Ursula Von der Leyen bu gün səhər “Avropa Birliyinin vəziyyəti” adlı 73 dəqiqəlik çıxışında nizamsız miqrasiya, iqlim böhranı, onlayn dezinformasiya və yaşıl transformasiya kimi bir çox məsələyə toxundu.

Lakin çıxışının mərkəzində Rusiya-Ukrayna müharibəsi dayanırdı.

“Avropa mübarizə içindədir. Bu, sülh içində və bütün qitə üçün verilən mübarizdir”, – deyə Von der Leyen bildirdi.

Yeni sanksiyalar

Von der Leyen Avropa Birliyinin Rusiyaya qarşı 19-cu sanksiya paketinin hazırlanmaqda olduğunu açıqladı. Bu paket Moskvanın neft qiymət tavanını aşmaq üçün istifadə etdiyi “kölgə donanması” və sanksiyaları pozmağa kömək edən üçüncü ölkələrə qarşı tədbirləri əhatə edir.

AB hələ də Rusiyadan enerji idxal edir və Von der Leyen qeyd etdi ki, bu idxallar planlaşdırılandan əvvəl dayandırıla bilər. Keçən il Rusiyadan enerji üçün təxminən 23 milyard avro xərclənmişdi. Əvvəlcə bütün alışların 2027-ci ilə qədər bitməsi nəzərdə tutulmuşdu, lakin təqvim qabağa çəkilə bilər.

AB üzvlərinə təsir edən ABŞ təzyiqi də buradadır. Son xəbərlərə görə, Donald Tramp Avropalı ölkələrdən Rusiyanın enerji əlaqələrini kəsmələrini və Çinlə Hindistana ikinci dərəcəli sanksiyalar tətbiq etmələrini tələb edib. Lakin Macarıstan və Slovakiya kimi bəzi ölkələr bu tələblərə sərt müqavimət göstərir.

Von der Leyenin açıqlamaları, ABŞ Prezidentinin müavini Ceyms Vens ilə etdiyi telefon danışığından sonra gəldi. AB-nin sanksiyalar üzrə nümayəndəsi Devid O’Sallivan də bu həftə Vaşinqtonda ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent ilə görüşdü. Lakin ABŞ hələlik yeni sanksiyalar açıqlamayıb.

Ukrayna üçün “təzminat krediti”

Von der Leyen, Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən əldə olunan gəlirlərlə Ukrayna üçün yeni bir kredit yaradılacağını açıqladı. AB-nin əlində 210 milyard avro dəyərində Rus aktivləri var.

“Bu, Rusiyanın müharibəsidir, qiymətini də Rusiya ödəməlidir”, – deyə Von der Leyen bildirdi. Bu aktivlərdən gələn pul balansları təminat kimi istifadə olunaraq Ukraynaya kredit verilə bilər. Kreditin riski AB ölkələri tərəfindən öhdəyə götürüləcək, Ukrayna isə borcu yalnız Rusiya təzminat ödədikdən sonra qaytaracaq.

Kreditin miqdarı və texniki detalları hələlik açıqlanmayıb.

Hərbi dəstək

Von der Leyen, Ukraynanın hərbi potensialını artırmaq üçün yeni addımlar da açıqladı. “Keyfiyyətli Hərbi Üstünlük” adlı proqramla Ukrayna ordusunun ehtiyaclarına investisiya ediləcək. Həmçinin, Ukrayna ilə AB arasında “PUA İttifaqı” yaradılacaq. Bu layihəyə başlamaq üçün G7 kreditindən 6 milyard avro ayrılacaq.

“Ukraynanın yaradıcılığı var, ehtiyacı olan isə miqyasıdır. Bunu birlikdə təmin edə bilərik”, – deyə Von der Leyen bildirdi.

Von der Leyen həmçinin Rusiyanın qaçırdığı təxminən 20 min Ukrayna uşağının geri qaytarılması üçün yeni zirvənin təşkil ediləcəyini açıqladı.

Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenski çıxışa cavabında, “Ukraynanın təhlükəsizliyi Avropanın təhlükəsizliyidir. Birlikdə – Ukrayna, Avropa, ABŞ və G7 – daimi və təmin edilmiş sülh yarada bilərik”, – deyib.