Avropa Avtomobil Komponentləri Assosiasiyası (CLEPA) açıqlamasında bildirib ki, Avropanın avtomobil təchizat sənayesi, Çinin nadir torpaqlar elementləri və maqnitlər (REE) üzrə son ixrac məhdudiyyətləri səbəbindən əhəmiyyətli fasilələrlə üzləşib. Bəyanatda Çinin məhdudiyyətlərinin Avropadakı bəzi istehsal müəssisələrinin bağlanmasına səbəb olduğu və ehtiyatlar yaxın həftələrdə tükəndiyi üçün problemin daha da ciddiləşə biləcəyi qeyd edilib.

Açıqlamada 2025-ci ilin aprel ayından etibarən Çin səlahiyyətlilərinə yüzlərlə ixrac lisenziyası ərizəsinin təqdim edildiyi və bunların təxminən dörddə birinin təsdiqləndiyi qeyd edilib. CLEPA həmçinin, rədd edilmiş bəzi müraciətlərin əsasən prosedur səbəblərə görə olduğunu qeyd edərək, prosedurların vilayətdən əyalətə dəyişdiyini və həssas məlumatların ötürülməsini tələb etdiyini qeyd edib.

Bu arada, Alman avtomobil istehsalçısı BMW, tədarük zəncirinin bəzi hissələrinin Çindəki fasilələrdən təsirləndiyini söylədi.

***

Aprel ayında Çin bir sıra nadir torpaq elementlərinin və əlaqəli maqnitlərin ixracını dayandırmaq qərarına gəlib. Çin Ticarət Nazirliyi samarium, gadolinium, terbium, disprosium, lutesium, skandium, ittrium və onların ərintiləri daxil olmaqla 7 kateqoriyada orta və ağır nadir torpaq metallarının aprelin 4-dən etibarən ixrac nəzarəti siyahısına daxil ediləcəyini açıqlayıb.

Bu kontekstdə Çin tədarükçüləri bu nadir torpaq elementlərini ancaq hökumətin icazəsi ilə ixrac edə biləcəklər. Digər tərəfdən, Çin gömrük işçiləri tərkibində məhdudlaşdırılan elementlərin olması şübhəsi olan yükləri ələ keçirə bilər. Bu elementlərə avtomobil, aerokosmik və müdafiə sənayesində təchizatçılar lazımdır.

ABŞ Geoloji Xidmətinin 2024-cü il məlumatlarına görə, qlobal NTE ehtiyatları təxminən 90 milyon ton olaraq hesablanır, Çin isə 44 milyon ton ehtiyatla birinci yerdədir. Bu ölkəni 21 milyon tonla Braziliya, 6,9 milyon tonla Hindistan, 5,7 milyon tonla Avstraliya, 3,8 milyon tonla Rusiya, 3,5 milyon tonla Vyetnam, qalan ölkələrlə digər ölkələr izləyir. Bu arada ABŞ, Qrenlandiya və Tanzaniyanın hər biri dünya NTE ehtiyatlarında 2 faiz paya malikdir.

Çinin ehtiyatlarının ümumi ehtiyatların təxminən 49 faizini və illik NTE istehsalının qlobal istehsalın 69 faizini təşkil etdiyi bildirilir.