Fransada 2027-ci il prezident seçkilərinə bir il qalsa da, ilk ciddi ictimai rəy sorğuları ölkədə siyasi balansın dəyişdiyini açıq göstərir. Sorğulara görə, seçki bu gün keçirilsəydi, əsas mübarizə ifrat sağla mərkəzçi qüvvələr arasında baş verərdi. Sorğu nəticələri təkcə konkret namizədlərin mövqeyini deyil, həm də Fransa siyasətində Emmanuel Makron sonrası yaranan boşluğun necə doldurulacağı ilə bağlı ilkin mənzərə yaradır.

VAXT.AZ xəbər verir ki, sorğu Fransanın “La Tribune Dimanche” nəşri və “BFMTV” televiziya kanalının sifarişi ilə ictimai rəy araşdırmaları ilə məşğul olan “Elabe” institutu tərəfindən keçirilən sorğunun nəticələrinə görə, Fransada ifrat sağ qüvvələri təmsil edən Milli Birlik Partiyasının (Rassemblement National – RN) lideri Jordan Bardella (Jordan Bardella) birinci turda açıq fərqlə lider mövqedə görünür. Onun reytinqi müxtəlif ssenarilərdə 31,5 faizdən 38,5 faizə qədər dəyişir. Bu göstəricilər RN-in son illərdə əldə etdiyi ən yüksək səviyyələrindən biri hesab olunur.

“Le Parisien” xəbər verir ki, mərkəzçi düşərgədə isə əsas fiqur kimi keçmiş baş nazir, hazırda Havr şəhərinin meri olan Eduard Filip (Édouard Philippe) çıxış edir. O, Makronun siyasi xəttinə yaxın olan və hazırda mərkəzçi blokun əsas dayaqlarından biri sayılan Üfüqlər Partiyasını (Horizons – HOR) təmsil edir. Sorğulara görə Filip birinci turda 20,5–25,5 faiz arası nəticə toplaya bilər.

Digər namizədlər isə daha aşağı göstəricilərlə çıxış edir. Hazırkı hökumətdə mühüm siyasi fiqur sayılan Qabriel Attal (Gabriel Attal) təxminən 11 faiz səs əldə edə bilər. Sol düşərgənin əsas fiqurlarından olan Jan-Lük Melenşon (Jean-Luc Mélenchon) və Rafael Glüksmann (Raphaël Glucksmann) isə oxşar səviyyədə – təxminən 12–12,5 faiz arası nəticə göstərə bilər. Bu nəticələr sol düşərgədə vahid liderin olmamasının onların ümumi siyasi çəkisini zəiflətməyə davam etdiyini göstərir.

Sorğunun ikinci tur ssenariləri xüsusilə diqqət çəkir. Əgər ikinci turda Bardella ilə Filip qarşılaşarsa, nəticə çox kiçik fərqlə mərkəzçi düşərgənin xeyrinə ola bilər. Hesablamalara görə, belə bir qarşıdurmada Filip təxminən 51,5 faiz, Bardella isə 48,5 faiz səs toplaya bilər. Bu fərq olduqca kiçikdir və seçkinin taleyinin seçicilərin son qərarlarından ciddi şəkildə asılı olacağını göstərir.

“Le Monde”nin məlumatına görə, digər ssenarilərdə isə Bardellanın üstünlüyü daha aydın görünür. Məsələn, onun sol düşərgənin əsas liderlərindən biri ilə qarşılaşdığı halda daha böyük fərqlə qalib gələcəyi ehtimal olunur. Bu isə Fransa siyasətində artıq uzun illər müşahidə olunan bir tendensiyanı – sol düşərgənin parçalanmasının ifrat sağın güclənməsinə şərait yaratmasını bir daha təsdiqləyir.

Bu seçkilərin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri hazırkı prezident Emmanuel Makronun namizədliyinin mümkün olmamasıdır. Fransa Konstitusiyasına görə prezident ardıcıl olaraq yalnız iki dəfə seçilə bilər və Makron artıq 2017 və 2022-ci illərdə qalib gəlib. Bu səbəbdən 2027-ci il seçkiləri Fransada yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.

Makronun seçkidə iştirak edə bilməməsi onun siyasi düşərgəsində liderlik məsələsini ön plana çıxarıb. Mərkəzçi qüvvələrin əsas problemi məhz varis məsələsidir. Hazırda Eduard Filip Makron sonrası dövrdə bu düşərgənin ən real lideri kimi qəbul olunur. Onun siyasi təcrübəsi, baş nazir kimi fəaliyyəti və daha mülayim ritorikası onu geniş seçici kütləsi üçün qəbul edilən fiqura çevirir.

Fransa siyasətində hazırda diqqət çəkən digər mühüm faktor isə Marin Le Penin (Marine Le Pen) roludur. O, uzun illər RN-in əsas siması olub və partiyanın ictimai imicinin dəyişməsində mühüm rol oynayıb. Marin Le Pen hazırda da Milli Birlik Partiyasının əsas ideoloji fiqurlarından biri hesab olunur və partiyanın strategiyasının formalaşmasında təsirli mövqedə qalır.

Ekspertlərin fikrincə, Bardellanın yüksəlişi məhz Marin Le Pen tərəfindən başlanmış siyasi xəttin davamı kimi qiymətləndirilməlidir. Le Pen son illərdə partiyanın radikal imicini yumşaltmağa çalışaraq onu daha geniş seçici kütləsi üçün qəbul edilən siyasi qüvvəyə çevirməyə nail olub. Bu strategiya nəticəsində RN artıq yalnız etiraz elektoratına deyil, orta təbəqəyə də nüfuz etməyə başlayıb.

Jordan Bardellanın siyasi yüksəlişi də diqqətəlayiqdir. O, Fransada ən gənc və sürətlə yüksələn siyasətçilərdən biri hesab olunur. Bardella siyasətdə əsasən sosial media və müasir kommunikasiya vasitələrindən fəal istifadə etməsi ilə seçilir. Onun çıxışları xüsusilə gənc seçicilər arasında geniş yayılır və bu da partiyanın elektorat bazasının genişlənməsinə kömək edir.

Fransada ifrat sağın güclənməsi yalnız siyasi ritorika ilə bağlı deyil, həm də sosial və iqtisadi faktorlarla əlaqələndirilir. Son illərdə inflyasiyanın artması, yaşayış xərclərinin yüksəlməsi və sosial bərabərsizlik seçicilər arasında narazılığı artırıb. Bu narazılıq isə radikal siyasi alternativlərə marağın artmasına səbəb olub.

Digər mühüm faktor miqrasiya və təhlükəsizlik məsələləridir. Fransada bu mövzular son illərdə ictimai müzakirələrin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. RN məhz bu məsələlər üzərində qurduğu siyasi strategiya ilə seçicilər arasında ciddi dəstək qazanıb.

Fransız siyasi analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, hazırkı sorğuların əsas nəticəsi bir şəxsin liderliyindən daha çox, siyasi sistemin transformasiyası ilə bağlıdır. Ənənəvi sağ və sol partiyaların zəifləməsi fonunda yeni siyasi qüvvələr ön plana çıxır. Bu isə Fransa siyasətində uzun illər davam etmiş ikiqütblü modelin dəyişməkdə olduğunu göstərir.

Makronun siyasi mirasının taleyi də bu prosesdə mühüm rol oynayacaq. Onun həyata keçirdiyi iqtisadi və sosial islahatlar cəmiyyətdə həm dəstəklə bərabər narazılıq da yaradıb. Bu səbəbdən 2027-ci il seçkiləri təkcə yeni prezidentin müəyyənləşməsi deyil, həm də Makron dövrünün siyasi qiymətləndirilməsi kimi qəbul olunur.

Fransada hazırkı tendensiyalar davam edərsə, 2027-ci il prezident seçkiləri ölkə tarixində ən kritik seçkilərdən birinə çevrilə bilər. İfrat sağın hakimiyyətə gəlməsi ehtimalı artıq nəzəri deyil, real siyasi ssenari kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, mərkəzçi qüvvələrin vahid lider ətrafında birləşməsi bu ssenarinin qarşısını ala biləcək əsas faktor hesab olunur.

Hazırkı vəziyyət göstərir ki, Fransa siyasəti yeni mərhələyə daxil olur və bu mərhələnin nəticələri yalnız ölkə daxilində deyil, bütün Avropa siyasi sisteminə təsir göstərə bilər. 2027-ci il seçkiləri məhz buna görə təkcə Fransa üçün deyil, Avropa üçün də strateji əhəmiyyət daşıyan siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir.