Avropa Birliyinin karbon tullantısı (CO₂) azaltma hədəflərinə qarşı avtomobil sektorunun etirazları və vaxt cədvəllərinin təxirə salınması tələbləri Avropa Parlamentini (AP) iki yerə böldü. Komissiya Prezidenti Ursula Von der Leyen 12 sentyabrda avtomobil nümayəndələri ilə yeni dialoqa hazırlaşır.

Avropa Avtomobil İstehsalçıları Assosiasiyası (ACEA) və Avropa Avtomobil Təchizatçıları Assosiasiyası (CLEPA) məktubla 2030 və 2035 hədəflərinin “artıq qətiyyən həyata keçirilə bilməyəcəyini” xəbərdar etdilər. AB-də nəqliyyat sektoru ümumi istixana qazı tullantılarının 25%-ni təşkil edir. Komissiya isə Yaşıl Razılaşma çərçivəsində 2050-ci ilə qədər 90% azalma hədəfləyir.

2019-cu ildə qəbul edilmiş qaydalara görə, hər bir avtomobil istehsalçısı AB-də satdığı bütün avtomobillər üçün mərhələli tullantı limitlərinə tabe olur və limitləri aşanlar cərimələnir. Komissiya 2025 hədəfi üçün istehsalçılara əlavə vaxt verdi, amma 2035-ci ildən yalnız sıfır tullantılı avtomobillərin satışına icazə veriləcəyini saxladı. Sektor isə hibrid və yüksək səmərəliliyə malik daxiliyanma mühərrikli avtomobillərə daha çox imkan istəyir.

Siyasi qrupların mövqeləri

Avropa Xalq Partiyasından (EPP) Salvador De Meo (Salvatore De Meo) hədəflərin orta və uzun müddətdə çətin əldə ediləcəyini, sosial və iqtisadi tərəflərin nəzərə alınmasının vacibliyini vurğuladı. EPP dekabr 2024-də avtomobil sektorunun rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün beş maddəlik plan təqdim etdi. Sağ qanad, EPP, Avropa Mühafizəkarları və Reformistləri (ECR) və Avropa Vətəndaşları (PfE) qrupları ilə birgə, yalnız elektrikli avtomobillərə fokuslanmaq əvəzinə alternativ həlləri (bioyanacaq, hibrid) müdafiə edir.

Sosialistlər və Demokratlar, Yaşıllar–Avropa Azadlıq Alyansı və Sol Qrup, hədəflərin dəyişdirilməsini qəbul etmir. Belçikalı deputat Sara Matyö (Sara Matthieu) avtomobil sektorunun gələcəyi barədə narahatlıqları anlayır, amma sərt CO₂ limitlərinin qorunmasının vacibliyini vurğulayır. Ona görə sıfır tullantılı avtomobillərə sərmayə qoymaq və şarj infrastrukturu kimi dəstəkləri gücləndirmək daha doğru yol hesab olunur.

Matthieu həmçinin daxiliyanma mühərrikli avtomobillərin satışını təxirə salmağın Avropa bazarını Çin avtomobillərinə açacağını və bu ssenarinin həm sağ, həm də sol deputatların istəmədiyi vəziyyət yaradacağını xəbərdarlıq edir.