vaxtlı-vaxtında oxuyun! Şənbə, 1 oktyabr 2022
1 ABŞ dolları 1 USD = 1.7 AZN
1 Avro 1 EUR = 1.928 AZN
1 Rusiya rublu 1 RUB = 0.0258 AZN
1 İngiltərə funt sterlinqi 1 GBP = 2.2014 AZN
1 Türkiyə lirəsi 1 TRY = 0.3228 AZN
Heydər Əliyev (1923 - 2003)

«Tariximiz bizim üçün dərs olmalıdır. O, heç nəyi silmir»

Heydər Əliyev (1923 - 2003)
ELM-TƏHSİL, DİN  
09:03 | 15 sentyabr 2022 | Cümə axşamı Məqaləyə 2745 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

Dərslik müəllim rolunda

İnternet dərsliyi əvəzləməməlidr ...

Etibar ƏLİYEV, millət vəkili

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ

Hökumətin məktəb dərsliklərinin internetdə verilmiş materiallarla əvəzlənməsi təklifi birmənalı qarşılanmadı. Nəşriyyatlar və kitab satıcıları bunu minlərlə insanın çalışdığı sahəyə vurulan öldürücü zərbə kimi qiymətləndirdilər. Mən nəşriyyatlar və kitabsatanları başa düşürəm. Ancaq bunu da inkar etmək olmaz ki, bu əsasda nələrsə baş verib: onda gərək karet istehsal edənlər, atabaxanlar və faytonçular buxar maşınına, toxucular isə tikiş maşınlarına qarşı çıxaydılar.

İkinci etiraz: əgər bu baş verərsə, hər bir təhsilalana kompüter vermək lazım olacaq; çətin ki, hökumət bu qədər xərcin altına girə bilsin və xərclərin valideynlərin üzərinə qoyulması isə o deməkdir ki, onlar dərsliklə müqayisədə daha çox vəsait xərcləməli olacaqlar. Digər tərəfdən hər sinfə bir kompüterin verilməsi internetdən fərdi axtarışı məhdudlaşdıra bilər.

Əslində problem başqadır. İnternet dərsliyi əvəzləməməlidr, o çox üslublu şəkildə onu tamamlamalı və şagirdi daha çox oxumağa cəlb etməlidir. Kitab biliyin verilməsi və yayılmasının əsas aləti kimi qalmalı, məktəb dərslikləri əvəzsiz olaraq uşaqların kitabdan istifadə etmək imkanlarını artrırmalıdır. Bununla yanaşı İnternet rəngarəng informasiyaları təqdim edir, lakin onların seçimində süzgəci təmin etmir. Təhsilin məqsədi  təkcə informasiyaların verilməsi olmamalıdr, həm də seçim kriteriyalarını izah etməlidir. Bu vəzifəni istisnasız olaraq müəllim və məktəb dərsliyi yerinə yetirir. Əgər biz uşağa  mədəniyyətin üst-üstə toplananlar deyil, arıtma (seçim) olduğunu izah etməsək təhsil deyil, psixi gərginlik əldə etmiş olacağıq.

Dərslik ona görə dəyərlidir ki, o müəllimin nəzərindən qaçanları (tənbəllikdən və ya vaxt azlığından) bizim tərəfimizdən aşkara çıxarılmasına şərait yaradır. 

Bununla yanaşı dərslik məktəb illərini daha həyəcanlı və faydalı şəkildə xatırlanmasına xidmət edir. 

Əlbəttə ki, rəngli ilüstrasiyalı kitablardan imtina etsək, kitab yüngül və ucuz ola bilər. Tarix dərsliyindən Yuli Sezarın kimliyi  haqqında oxuyun, sonra kompüterdə “Google İmage”də axtarış verib Sezarın təsviri, onun dövründə Romanın rekonstruksiya olunmuş zahiri görünüşü və diaqramlarla tanış olun. Əgər dərsliklərdə əlverişli saytların adları sadalansa və onlara daxil olub əlavə materiallarla tanış olsaq belə, bütün bunlar şagird üçün fərdi macəra rolunu oynayacaq. Müəllim şagirdinə izah etməlidir: Necə bilək ki, sayt ciddi və mötəbərdir, səthi materiallarla başımızı qatmır! Kitab və İnternet, Kitab və Tüfəngdən (kitab  və tüfəng-ideal faşist. Faşizm dövründə könüllü tələbə hərbi qruplaşmanın devizi olub) daha yaxşıdır.

Sonda: məktəb dərsliyini ləğv etmək olmaz, internet şagird çantalarına sığışmayan ağır lüğətləri əvəz edə bilər. Ödənişsiz latın, yunan və digər lüğətləri çox vaxt itirmədən internetdən çəkmək mümkündür. 

Əsas odur ki, kitab qalmalıdır.