vaxtlı-vaxtında oxuyun! Çərşənbə, 27 may 2020
1 ABŞ dolları 1 USD = 1.7 AZN
1 Avro 1 EUR = 1.928 AZN
1 Rusiya rublu 1 RUB = 0.0258 AZN
1 İngiltərə funt sterlinqi 1 GBP = 2.2014 AZN
1 Türkiyə lirəsi 1 TRY = 0.3228 AZN
Heydər Əliyev (1923 - 2003)

«Tariximiz bizim üçün dərs olmalıdır. O, heç nəyi silmir»

Heydər Əliyev (1923 - 2003)
TÜRK DÜNYASI  
15:18 | 25 aprel 2020 | Şənbə Məqaləyə 246 dəfə baxılıb Şriftin ölçüsü Xəbərin şriftini kiçilt Xəbərin şriftini böyüt

“Rəqəmləri yüzə vurmaq lazimdir”

Məryəm Sultan: “Bu pandemiya dönəmində sahibsiz uyğur türklərini düşünən yoxdur”

Əlirza QULUNCU

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ

Bütün dünya koronavirus pandemiyası ilə mücadilə edərkən, qürbətdəki uyğur türkləri Şərqi Türküstan bölgəsində yaşayan yaxınlarının vəziyyəti üçün narahatdırlar. Məryəm Sultan deyir, “koronavirus səbəbilə dünyada hərkəs öz canının mücadiləsində olduğu üçün, artıq kimsənin biz sahibsiz uyğurları düşünəcək halı yoxdur”.

Uyğur fəal Amerikanın Səsi ilə söhbətdə Çin hökümətinin virusa yoluxan və ölənlərlə bağlı rəqəmləri ört-basdır etməsini şərh edib. O, həmçinin Sincan (Şərqi Türküstan) bölgəsindəki vəziyyət haqqında danışıb.

Şərqi Türküstanda bir neçə ildir davam edən ağır repressiya səbəbilə, Məryəm Sultan doğma yurdunda yaşayan anasının vəziyyətindən xəbərsizdir və onunla heç bir əlaqə saxlaya bilmir.

“Anamdan xəbərim yoxdur. Yəni, dünyanın hər tərəfində yaşayan digər uyğurlar kimi mən də ailəmdən xəbərsiz yaşayıram. Heç bir xəbər ala bilmirəm,” Ankara Universitetinin tələbəsi söyləyir.

Onun sözlərinə görə, “Doğu Türküstanda istər toplama düşərgələrində olsun, istər həbsxanalarda, və ya bunların xaricində olan insanların durumunu öyrənmək üçün sadəcə Çinin təxribat şəbəkələrinə baxa bilirik. Ya da, Çində sosial media istifadəçilərinin hesablarından vəziyyəti öyrənməyə çalışırıq. Buradan anlayırıq ki, düşərgələrdə və həbsxanalarda olmayan insanlara da siyasi maarifləndirmə hələ davam edir. Düşərgələr və həbsxanalarda olanların durumunu öyrənmək mümkün deyil”.

Sultan Çinin həbs düşərgələrində gigiyena və sosial məsafə qaydalarının həyata keçirildiyinə inanmadığını vurğulayır:

“Toplama düşərgələrində sosial məsafə ya sağlıqlı yaşam şərtlərinin təmin olduğunu düşünmürəm. Zatən Çinin ölkə xarici ilə paylaşdığı məlumat da Çində hazırda virusun bitdiyi yönündədir. Amma, təbii ki, insanların sosial mediada paylaşdıqları Çinin bu məlumatlarını dəstəkləmir.”

Uyğur tələbənin söylədiklərinə görə, “həbs düşərgələrində ölənlər olsa, ailələrinin bunu ölkə xarici ilə paylaşması mümkün deyil. Çünki, bu, Çin hökumətinin sirlərini paylaşmaq anlamına gələr və həbsə atılarlar”.

O, əlavə edir, “biz orada onsuz da həssas olan durumun daha da həssaslaşdığı barədə öz həddimizdə bəzi maarifləndirmə mesajlarını paylaşmağa çalışırıq. Amma, indi dünyada hər kəs öz canının savaşında ikən, bizim kimi sahibsiz insanları düşünəcək halları yoxdur...”

Müxtəlif ölkələrdə siyasətçilər və media qurumları Çin hökumətinin həm xəstəliyin Uhan şəhərindən yayılmağa başladığı dönəm, həm də daha sonra yoluxanlar və ölənlərin sayı ilə bağlı həqiqəti ört-basdır etdiyini önə çəkirlər.

Məryəm Sultan hesab edir ki, Çin hakimiyyəti ölkədə baş verənlərlə bağlı adi məlumatı belə kəşfiyyat məlumatı olaraq dəyərləndirdiyi üçün heç vaxt həqiqəti paylaşmır.

“2003 ilindəki SARS böhranında mən liseyin üçüncü sinfində oxuyurdum. Doğu Türküstanda idim. O zaman, Çində xəbərlərdə çox az insanın öldüyü deyilirdi. Amma, biz xeyli insanın öldüyünü bilirdik. Öz xalqına belə yalan söyləyirdi... Bu gün durum çox daha fərqlidir. Bu gün daha çox insanın ölməsi mümkündür və Çin təbii ki, bunu gizlədir. Yəni Çinin verdiyi rəqəmləri ən azı yüzə vurmaq lazimdir. Çin min insan deyirsə, ən az 100 min ölmüşdür”, deyə uyğur fəal əlavə edir.


   

şərhləri göstər

DİQQƏT!

Əziz oxucular. Mövzudan kənar, müəllifin şəxsinə və təhqir sözlər olan şərhlər yolverilməzdir. Sadaladıqlarımızdan savayı bütün fikirləriniz bizim üçün dəyərlidir.

Hələlik rəy yoxdur.

Şərh əlavə etmək

* Daxil edilməsi vacibdir
(göstərilməyəcək)
 
Smile Sad Huh Laugh Mad Tongue Crying Grin Wink Scared Cool Sleep Blush Unsure Shocked
 
1000 ədəd
 
Yeni şərhlər barədə mənim email ünvanıma məlumat göndər.
 
Mənim blankımdakı məlumatları bu kompüterin yaddaşında saxla.
 
Mən şərtləri. oxuyub tanış olmuşam və qəbul edirəm *