Bəs sülh anlaşması?
ABŞ Yaxın Şərqdə hərbi gücünü artırır, əlavə 10 min əsgər göndərilir
11:41 | 3 oktyabr 2024 | Cümə axşamı
Məqaləyə 3315 dəfə baxılıb
Şriftin ölçüsü
“İkinci NATO” olmayacaq
Dehli Tokionun təklifi ilə razılaşmır
Elxan ŞAHİNOĞLU
MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ
-
-
Dünyanın boğazında ilişib qalan Hörmüz
İran razılıq olmasa, Bab əl-Məndəbi də bağlayacağı ilə hədələyir
-
“İranda 42 min etirazçı öldürülüb”
Trampdan NATO və Roma Papası barədə sərt sözlər
-
Neft ucuzlaşdı
Diplomatik gözləntilər qiymətləri aşağı çəkir
-
İranlı supertanker ölkə sularına daxil oldu
Hörmüz blokadasına nəzarət edən qüvvələr sanksiya altında olan gəmiyə müdaxilə etmədi
-
İran yenidən silahlanır
Atəşkəsdən istifadə edən rəsmi Tehran yeraltı “raket şəhərləri”nin tunellərini açır
-
ABŞ-İtaliya arasında söz savaşı
Prezident-Papa gərginliyinə baş nazir də qoşuldu
-
ABŞ senatorundan çağırış
“İran şərtləri qəbul etməsə, atəşkəs uzadılmamalıdır”
-
İranda hakimiyyətində parçalanma
İslamabad danışıqlarının yarımçıq qalmasının pərdəarxası üzə çıxdı
-
İran AB ilə ABŞ-nin arasını vurur
Tehran Avropaya yaxınlaşaraq Vaşinqton üzərində təzyiqi artırmağa çalışır
-
“Maksimalist tələblər maneədir”
Pezeşkian: “Hörmüz boğazına təhdid qlobal nəticələr doğura bilər”
-
“İranın şantajına imkan verməyəcəyik”
Tramp: “Nüvə silahından imtina etməsələr, razılaşma olmayacaq”
-
“Kim yaxınlaşsa, vurulacaq”
Blokadaya 15-dən çox hərbi gəmi qoşulub
-
ABŞ iki gəmiyə zərbə endirdi – VİDEO
5 nəfər öldürüldü
-
Blokada kimə və necə təsir edəcək?
Hörmüz boğazındakı yeni gərginlik İran, ABŞ və Asiya üçün risklər artır
-
Neftdə 150 dollar xəbərdarlığı
Hazırkı artım blokadanın yaradacağı təsiri tam əks etdirmir
Yaponiyanın yeni baş naziri Siqeru İsiba Asiya bölgəsində NATO-ya bənzər hərbi blokun yaradılmasını təklif edib. Siqeru İsiba keçmişdə ölkəsinin müdafiə naziri olub. Ona görə də o baş nazir qismində təhlükəsizlik mövzularına diqqəti artırıb.
Dehli Tokionun təklifini bəyənməyib. Hindistanın xarici işlər naziri Subrahmanyam Jaishankar bildirib ki, Hindistan Yaponiyadan fərqli olaraq heç bir dövlətin strateji müttəfiqi deyil. Hindli diplomat bu ifadəsi ilə Yaponiyanın ABŞ-ın strateji müttəfiqliyinə işarə edib. Subrahmanyam Jaishankar bununla həm də demək istəyib ki, Hindistan Qoşulmayanlar Hərəkatının üzvü kimi hərbi bloklara qoşulmur.
Yaponiya və Hindistan ABŞ və Avstraliya ilə birgə QUAD təşkilatının üzvüdürlər. Dehli ilə Tokio arasında son illərdə daha sıx münasibətlər formalaşıb. Buna baxmayaraq, Dehli bu təşkilatın hərbi blok olmadığını bəyan edib. Hindistanın xarici işlər naziri bunu bir neçə dəfə səsləndirib. Buna baxmayaraq, Tokio bu təşkilatın “ikinci NATO”ya çevrilməsi ideyasından imtina etməyib. Tokionun narahatlığı aydındır. Çinin bölgədə artan hərbi gücü, o cümlədən Çin-Rusiya birgə hərbi təlimlərinin Yaponiya sahillərində keçirilməsi Tokionu ciddi narahat edir. Yaponiya ABŞ-ın strateji müttəfiqi olsa da, ətrafında daha güclü təhlükəsizlik çəmbərinə ehtiyac duyur.
Vaşinqton da Dehli kimi Asiyada “ikinci NATO” yaradılmasına müsbət yanaşmır. ABŞ Prezidentinin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri Ceyk Sallivan Vaşinqtonun Hind və Sakit Okean bölgəsində hərbi blok yaratmaqla bağlı tələsik qərarın veruilməsinin tərəfdarı deyil.
Beləliklə, Tokio yaxın müddətdə “bölgədə ikinci NATO yaradaq” ideyasını reallaşdıra bilməyəcək. Bu yalnız o halda baş verə bilər ki, Çin Tayvan adasını nəzarətə götürmək istəsin və bölgədə toqquşma baş versin. Bu halda bölgədə təhlükəsizlik strukturunun əhəmiyyəti arta bilər. Ancaq Rusiya-Ukrayna müharibəsi və Yaxın Şərqdəki gərginlik, o cümlədən İsrail-İran qarşıdurması fonunda Çinin Hind və Sakit Okean bölgəsində yeni münaqişə ocağı yaratmasının ehtimalı azdır. Hindistan da Çinlə münasibətlərində suallara təğmən, “ikinci NATO”ya “hə” deməklə vəziyyətin daha da gərginləşməsini istəmir.
