“Mina ovu” illərlə davam edəcək
Hörmüz boğazındakı dəniz minaları nə qədər təhlükəlidir və necə zərərsizləşdirilir?
09:28 | 18 may 2025 | Bazar
Məqaləyə 321 dəfə baxılıb
Şriftin ölçüsü
Hörmüz boğazındakı dəniz minaları nə qədər təhlükəlidir və necə zərərsizləşdirilir?
ABŞ ilə mümkün razılaşmaya kim cavabdehdir?
ABŞ-İran gərginliyi qiymətləri silkələdi
ABŞ donanması İran gəmisini ələ keçirdi
ABŞ Yaxın Şərqdə hərbi gücünü artırır, əlavə 10 min əsgər göndərilir
İran razılıq olmasa, Bab əl-Məndəbi də bağlayacağı ilə hədələyir
Trampdan NATO və Roma Papası barədə sərt sözlər
Diplomatik gözləntilər qiymətləri aşağı çəkir
Hörmüz blokadasına nəzarət edən qüvvələr sanksiya altında olan gəmiyə müdaxilə etmədi
Atəşkəsdən istifadə edən rəsmi Tehran yeraltı “raket şəhərləri”nin tunellərini açır
Prezident-Papa gərginliyinə baş nazir də qoşuldu
“İran şərtləri qəbul etməsə, atəşkəs uzadılmamalıdır”
İslamabad danışıqlarının yarımçıq qalmasının pərdəarxası üzə çıxdı
Tehran Avropaya yaxınlaşaraq Vaşinqton üzərində təzyiqi artırmağa çalışır
Pezeşkian: “Hörmüz boğazına təhdid qlobal nəticələr doğura bilər”
Tramp: “Nüvə silahından imtina etməsələr, razılaşma olmayacaq”
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə uğurlu səfəri İranın mühafizəkar dairələrini narahat edib. Təsadüfi deyil ki, İranın ali dini lideri Əli Xamaneyi ABŞ-ın Yaxın Şərqin siyasi və iqtisadi həyatına qarışmaqdan imtina etməsini istəyib. Əli Xamaneyi sonrakı cümləsində Trampın səfər etdiyi ərəb ölkələri hədəf seçib: “Vaşinqton ərəb ölkələrinə elə model təklif edib ki, həmin ölkələr ABŞ-ın dəstəyi olmadan 10 gün də tab gətirə bilməzlər. Bu model məhvə məhkumdur. Yaxın Şərq xalqlarının tələbi ilə Amerika bölgədə getməli olacaq”.
Birincisi, adı çəkilən ərəb ölkələrinin ABŞ-la strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin qurulmasında əsas səbəb təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıqdır. Bu səbəblərin içərisində həmin ölkələrin İrandakı kimi rejimlərdən və İranın maliyyələşdirdiyi silahlı qruplardan qorunmaq da var. Misal üçün İraqın keçmiş diktatoru Səddam Hüseyn 1991-ci ildə Küveyti işğal edəndə ərəb ölkələrinin müraciət etdikləri ilk ölkə ABŞ oldu. Məhz ABŞ ordusunun komandanlığı altındakı koalisiya Küveyti azad etdi. Əli Xameneyinin “Yaxın Şərq xalqlarının tələbi ilə Amerika bölgədə getməli olacaq” cümləsində Trampın səfər etdiyi ərəb ölkələri rejimlərinə təhdid elementi var. Yəni Xameneyi demək istəyib ki, ərəb ölkələrindəki rejimlərin əksinə olaraq həmin ölkələrin xalqları Amerika ilə əməkdaşlığın əleyhinədirlər və məhz xalqlar Amerikanın bölgəyə tərkinə məcbur edəcəklər. Bunun reallaşması üçün həmin xalqlar gərək rejimlərini də devirsinlər. Xameneyi cümləsində buna da işarə var. İranın mühafizəkar dairələri ərəb ölkələrində husilər kimi müttəfiqlər görmək istəyirlər ki, belələri həm İsrailə, həm də ABŞ-a qarşı savaş açsınlar.
“Qətər əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al-Sani ABŞ-ın İranın nüvə fəaliyyəti ilə əlaqədar yaranmış gərginliyi hərbi müdaxilə ilə həll etməsinin qarşısını almaqda mühüm rol oynayıb” bu sözlər Donald Trampa məxsusdur. “Əmir İrana, əslində, böyük kömək edir. Dəfələrlə mənə deyib ki, onlarla danışıqlar mümkündür. İranla razılaşma əldə edilə bilər. Bizim həmin ölkəyə ciddi zərbə vurmağımızı istəmir”, – Tramp Dohada ABŞ və Qətər biznes liderləri ilə keçirilən görüş zamanı bildirib. O əlavə edib: “Hesab edirəm ki, İran Qətər əmirinə təşəkkür etməlidir. Çünki ətrafımdakı bir çox adamlar birbaşa zərbə endirməyi tövsiyə edir. Biz ABŞ olaraq dünyanın ən güclü ordusuna sahibik”. İran ali dini lideri isə Qətər əmirinə minnətdar olmaq əvəzinə “niyə Siz ABŞ-la sıx əlaqələr qurmusunuz” deyə ona mesaj göndərib. Minnətdarlıq hissi yoxdur. İranın mühafizəkar dairələr eyni münasibəti Türkiyəyə bəsləyirlər. Türkiyə də Qətər kimi İrana qarşı hər hansı əmiliyyatın həyata keçirilməsinin əleyhinədir, vaxtilə qonşu dövlətə qarşı müharibənin başlamasının qarşısını almaq məqsədilə nüvə danışıqlarda vasitəçilik edib. İrandakı dairələri bunun əvəzində Türkiyədə casus şəbəkəsini genişləndirməyə qərar veriblər. Türkiyədə həmin şəbəkələrin ifşa olunması bundan xəbər verir, üstəlik PKK terrorçu təşkilatının da dəstək aldığı ölkələrdən biri İran olub.