ABŞ-ın Nyu-York şəhərində yerləşən 33 mərtəbəli bir göydələndə baş verən silahlı hücum ölkəni sarsıdıb. Hadisə nəticəsində biri polis olmaqla dörd nəfər həyatını itirib, bir nəfər ağır yaralanıb. Hücumun müəllifi – 32 yaşlı Şeyn Devon Tamura – hadisədən sonra intihar edib.

Vaxt.az xəbər verir ki,səlahiyyətlilər tərəfindən yayılan məlumatlara əsasən, Tamuranın üzərində bir intihar qeydi tapılıb. Həmin qeyddə o, özünü Amerikan futbolu ilə məşğul olmuş keçmiş idmançı kimi təqdim edir və NFL-i (Amerika Futbolu Liqası) CTE (Kronik Travmatik Ensefalopatiya) xəstəliyinə yoluxmasında təqsirləndirir. “NFL-ə qarşı dura bilməzsən, səni əzərlər” cümləsi onun məktubunda diqqət çəkən əsas ifadə olub. Hücumçunun məktubunda beyninin ölümündən sonra tədqiq olunmasını istədiyi də qeyd olunub.

Tamura nə NFL-də, nə də universitet komandasında heç vaxt oynasa da, lisey dövründə Amerikan futbolu ilə məşğul olduğu məlumdur. Bu da onun zədə ehtimalı ilə bağlı iddialarının əsasını təşkil edə bilər.

Hücumun strukturu

Şahidlərin dediyinə görə, Tamura binanın girişində atəş açaraq içəri daxil olub. Hadisə zamanı binanın təhlükəsizliyinə nəzarət edən, 36 yaşlı, Banqladeş əsilli polis əməkdaşı Didarul İslam güllələnərək öldürülüb. Həmin vaxt o, həyat yoldaşı ilə üçüncü uşağını gözləyirdi. Tamura daha sonra liftlə 33-cü mərtəbəyə qalxaraq daha bir nəfəri də öldürüb və ardınca özünü vuraraq intihar edib.

Polis onun avtomobilində M4 hücum tüfəngi, silahlar, patronlar və adına yazılmış dərmanlar aşkarlayıb. Əlavə olaraq, Tamuranın son günlərdə Kolorado, Nebraska, Ayova və Nyu-Cersi əyalətlərindən keçdiyi, Nyu-Yorka isə hücumdan bir neçə saat əvvəl çatdığı müəyyən edilib.

Psixoloji təhlil və təhlükəli tendensiya

Tamuranın psixiatrik keçmişi və ya məhkəmə qərarı ilə qeydə alınmış bir zorakılıq tarixi yoxdur. Amma onun yazdığı intihar məktubu, Amerikan futbolunun yaratdığı travmalar və bədənə təsiri ilə bağlı qeydləri yeni bir təhlükəli tendensiyanı göstərir: fiziki travma, təkəllü idman qurumlarına qarşı yönəlmiş qəzəb və fərdi qisas aktları.

ABŞ-da CTE diaqnozu keçmişdə bir sıra futbolçularda, hətta özünü öldürən idmançılarda təsdiqlənmişdi. Bu xəstəlik beynin travmatik zədələnməsi ilə əlaqəlidir və davranış pozğunluqları, depressiya və aqressiya ilə müşahidə olunur.

Bu hadisə, bir daha göstərdi ki, kütləvi hücumların səbəbləri təkcə silah əldə etmək asanlığı deyil, həm də sistemdə yığılan sosial və psixoloji gərginliklər, təcrid olunma hissi, əhəmiyyətli qurumlara qarşı kin kimi kompleks faktorlardan qaynaqlana bilər.

Siyasi reaksiya

Hadisəyə ilk reaksiya verənlərdən biri ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Tramp olub. O, sosial media paylaşımında polis əməkdaşı başda olmaqla qurbanlara başsağlığı verib və “bu hadisənin səbəbləri sonadək araşdırılacaq” deyə bildirib.

Nyu-York meri Erik Adams isə qətliamın NFL-ə qarşı yönəlmiş bir “səssiz ittiham” olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Tamura NFL-nin zərərli təzyiqlərinə qarşı çıxmaq istəyib, lakin bu davranışı tamamilə qəbuledilməz və cinayətkardır.

Son 25 ilin ən ölümcül hücumu

Bu hadisə Nyu-Yorkda son 25 ildə baş verən ən ölümcül silahlı hücum hesab edilir. Əvvəlki analoji hücum 2000-ci ildə “fast-food” restoranında qeydə alınmış və 5 nəfərin ölümü ilə nəticələnmişdi. 2022-ci ildəki Bruklin metrosundakı hücumda isə yaralılar olsa da, ölən olmamışdı.